logo

trugen jacn

GÜNEY ÇİN DENİZİNDE ABD-ÇİN DONNANMASI ARASINDA SAVAŞ ÇANLARI ÇALIYOR (28)

Mehmet Emin HAZRET

Bu günlerde Güney Çin denizinden daha koyu barut kokusu gelmeye başladı. Bölgede ABD ve müttefikleri ve Çin ardı, ardına gerçek mermiler ile yüzlerce savaş gemisinin katılımı ile tatbikat yapıyor. Gerginlik günden güne artıyor.

Güney Çin denizi paylaşılamayacak kadar önemli mi? Evet önemli . Güney Çin Denizi’nin toplam alanı 3,5 milyon kilometrekareden fazladır. Alan olarak ak denizden daha fazladır. Çin’in işgal ettiği alan 2,6 milyon kilometrekareden fazla. Güney Çin denizinin Uluslar arası sularda Çinin mercan kayalıklar özerine toprak doldurarak elde ettiği ada sayısı 42 olup, askeri üste dönüştürdüğü ada sayısı ise 7.

Güney Çin denizi adına gelince bu ismi 16. Yüz yılda bölgeye gelen Portekizler güney Çin denizi diye adlandırmışlardır. Bu Çin denizi anlamına değil, Çinin güneyindeki deniz anlamına gelmektedir.

Milliyetçi Çin ilk olarak 1947 de güney Çin denizini Çin haritası içinde göstermeye başlamıştı. Çin komünist parti 1949 da iktidarı ele geçirmiş olsa da, güney Çin denizi ile hiç ilgilenmemiştir. 1974 de Vietnam- Amerika arasındaki savaş sonuna geldiği fırsattan yaralanarak Çin Vietnama ait 3 adayı işgal etti.  1980 lerden sonra Vietnam ve Filipinler Güney Çin denizinde petrol aramaya başladı. Güney Çin denizinde petrol ve doğal gaz kokusunu alan Çin’de 1990 dan sonra güney Çin denizinde  petrol, doğal aramaya başladı. 2000 den sonra Güney Çin denizinde yapay adaları yapmak sureti ile bölgenin kendi toprağı olduğunu saldırgan bir tavırla savunmaya başlamıştır.

Doğal zenginlik

Güney Çin denizinde 213 milyar varıl petrol rezerv var.

Doğal gaz rezerv 5 trilyon metreküp. Bu yüzden Güney Çin denizi “ikinci Basra Körfezi” olarak adlandırılmaktadır.

Tüm dünya balıkçılığın %10 güney Çin denize aittir. Vietnamda balıkçılık önemli bir endüstridir.  ülke milli gelirinin% 7’sini balıkçılık teşkil etmektedir.  Filipinler’de ise 1,5 milyon Filipinli Güney Çin Denizi’nde balık tutarak geçimini sağlıyor.

Güney Çin Denizi çevresindeki ilgili ülkeler, petrol ve doğalgaz arama ve geliştirme sürecini hızlandırdı. Güney Çin Denizi’nin spratly adaları (Nansha  chündao)sularındaki coğrafi avantajlarından dolayı, spratly adaları sularında Batılı petrol şirketleri 1.000’den fazla petrol ve gaz kuyusu açtı ve açmaktadır. Sadece spratly adaları çevresinde  97 petrol sahası ve 75 gaz sahasında  200 civarında uluslararası petrol şirket faaliyet göstermektedir.

Şu anda, Güney Çin Denizi’nden her yıl 50 milyon tondan fazla petrol çıkarılmaktadır.Petrolün çoğunu Çin elde ederken,  Vietnam’ da güney Çin denizinden her yıl 10 milyon ton ham petrol elde etmektedir. Ancak, Vietnama ait güney Çin denizinde petrol, doğal gaz ihalesi alan İspanya, Rusya şirketleri Çinin aşırı baskısı ile faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldı.

Güney Çin denizinin stratejik önemi.

2016’daki istatistiksel değerlendirmeler, Güney Çin Denizi’ndeki deniz ticaretinin küresel deniz taşımacılığı hacminin üçte birini oluşturduğunu gösteriyor. Bu ulaştırma işletmelerinin ve emtialarının sermaye değeri yaklaşık 3,4 trilyon ABD dolarıdır.

Dünya Denizcilik Konseyi istatistiklerine göre, dünyanın deniz taşımacılığı hacminin% 25’inin Güney Çin Denizi’nden geçmektedir. Çin, Japonya, Güney Kore ve diğer ülkelerden yapılan petrol ithalatının% 85’inden fazlasının Güney Çin Denizi’nden geçmesi geçiyor.  Amerika Birleşik Devletleri’nin Asya-Pasifik bölgesinden ithal ettiği tüm önemli hammaddelerin% 90’ı Güney Çin Deniz Kanalı üzerinden Kuzey Amerika’ya gidiyor. Güney Çin denizinin stratejik önemi vaz geçilmedir. Çünkü, burası Asya pasifik ülkelerini ortak nefes borusu görevini görmektedir.

ABD'den Çin'e Uygur Türkleri hamlesi: 'Soykırım' olarak nitelemeyi düşünüyor

Güney Çin denizinin %80 ni kontrolünde tutan Çin, Hainen adasında dünyanın en büyük ve modern su altı limanını yapıp bitirmiştir ve Güney Çin denizinde oluşturduğu 7 yapay adaya uçak pislerini yaptı. Orta menzilli füzeleri yerleştirdi. Çin Doğu Çin Denizi’nin ortalama derinliği 359 metredir, ancak ABD-Japonya ittifakındaki sualtı  cepheleri, savaş alanında denizaltıların hayatta kalma oranını garanti edemez; Güney Çin Denizi’nin ortalama su derinliği 1212 metre olduğu için, Çinin  Balistik füze taşıyan nükleer denizaltılarının gizlenmesi ve manevrası için çok kolaylaşmış durumda. Çin, Doğu Çin Denizinde çok zorlukları çekiyordu. Çünkü, Doğu Çin Denizi’nin ortalama derinliği 359 metredir. Bu yüzden denizaltıları gizlenemiyordu. Pasifik okyanusundaki Japon, ABD savaş gemileri ve denizaltılarının tehdidi altında kalıyordu. Güney Çin denizinde ise çok rahat hareket etmektedir.

Çin savunma bakanlığı Güney Çin denizindeki avantajini şöyle sıralıyor; “Güney Çindenizin  İlk ada zincirinin alt ucundan en güneyinde adfacıklar bile bizim kontrolümüzde. Malezya ile Filipinler arasındaki dar ve uzun hattan rahatlıkla geçebiliriz. Bölge, Güney Pasifik’e doğru ilerler ve Kuzey Pasifik’e odaklanan füze savunma sistemini baypas etmek için Amerika Birleşik Devletleri’nin güney yönünden istediğimiz zaman saldırı başlatabiliriz. Ayrıca Hindistan için stratejik bir caydırıcılığı olan Malakka boğazı ve batıdaki diğer yerlerden Hint Okyanusu’na girebiliriz; Denizaltılırımız daha uzağa gider, böylece ateş gücünü Avrupa’ya veya füze savunmasının hiç olmadığı ABD Güney Atlantik bölgesine doğru genişletme imkanına sahibiz.” Diye yazıyor Çin savunma bakanlığına mensup askeri strateji uzmanları.

Çin, güney Çin denizinin avantajından yararlanarak sırası geldiğinde Avrupa ve Amerika’ya nasıl saldırabileceği fikrini gizlemiyor. Çünkü Çin, Çin ana karesine 1000 kilometre  uzakta, ancak Malezya’ya 50 kilometre yakınlıkta olan adaları bile Çin haritası içinde göstermektedir.

Güney Çin denizinde savaş tehlikesi

Filipinler, deniz hukukunu ihlal ettiği gerekçesi ile Çini Lahey tahkim mahkemesine vermişti.

2016-Tahkim mahkemesi Filipinler lehine karar verdi. Mahkeme, Çin’in deniz egemenliği iddialarını “Deniz Sözleşmesi Hukuku” ile belirlenen hakların kapsamı dışında bıraktı. Ancak Çin, Lahey tahkim mahkemesinin kararını tanımadığını açıkladı ve yapay adaları yapmaya, yaptıklarını askeri üsse dönüştürmeye devam etti.

Çin güney Çin denizindeki mercan adalara toprak doldurarak yapay ada yaptığı erken zamanlarda, ABD güçlü tepki göstermedi. Dönemin ABD devlet başkanı Obama, Çin devlet başkanı Şijinpeng’den güney Çin denizindeki yapay adaları askeri üsse dönüştürmemesini istedi. ÇKP genel sekreteri ve Çin devlet başkanı Şijinpeng, yapay adalar ebediyen askeri üst olmayacak diye söz verdi. Şimdi bu yapay adalara Çin orta menzilli füzeleri yerleştirdi. Çin askeri uçakları bu yapay adalara inip kalkıyor. Çin savaş gemileri Vietnam, Filipinler, Malezya, Brunei, Endonezya gibi ülkelere ait adaları gasp etmekle kalmadı, belki bu ada balıkçılarını Çin savaş gemiler sürekli batırıyor, ölümlere sebebiyet veriyor.

En önemlisi Çinin bir yol, bir kuşak, projesinin kuşak Çıkış noktası burası. Güney Çin denizi olmadan yo ve kuşağın olması imkansız. Çin bütün askeri bedellere rağmen, gasp ettiği adaları koruma niyetinde kararlı.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo 3 temmuz 2020 de, Çin’in Güney Çin Denizi’nin egemenlik iddiaları “tamamen yasa dışı” diye  açıklama yaparak son noktayı koydu.

Her iki taraf Güney Çin denizinde güç gösterisi yapıyor.

Çin’in doğu tarafında ABD, Japonya ve Güney Kore arasında zaten güçlü bir ittifak var. ABD’nin Japonyada 50 bin Güney Korede 28 bin askeri bulunmaktadır.

Güney Çin denizi ülkelerinden Filipinler ile ABD arasında askeri antlaşması var. Bu ülkede de ABD askeri üssü mevcut. Vietnam deniz kuvvetleri Rus denizaltıları ile donatılmış, Japonya, Hindistan, Amerika Vietnamı silahlandırmada cömert davranıyor. Malezya, Endonezya da ABD saflarında yer alıyor. Ancak bu güney  Pasifik ülkeleri yeterince askeri güce sahip olmamakla Çine karşı çekingen davranıyorlar.

Çin ise Savaşı Taivan boğazına çekmek istiyor. İlk olarak Taivanı ele geçirerek, ondan sonra Güney Çin denizinde daha güçlü olarak ortaya çıkmak istiyor.

Bölge, Güney Çin Denizi’nin çok ötesinde öngörülemeyen sonuçlar doğurabilecek potansiyele sahiptir.

Güney Çin denizinde kesin bir savaş olacak. Ama ne zaman? Kestirmek çok zor.  ABD, şu anda Çini ekonomik olarak batırmaya odaklanmış durumda. Belki 2. Adım savaş olabilir. Savaşı belki iç ve diş krizden bunalan Çin komünist parti başlatma ihtimali de çok yüksektir.

Güney Çin denizinde sadece ABD, İngiltere uçak gemileri değil Japonya, Avustralya, Hindistan donanmaları bölgeye yığılmış durumda. Rus savaş gemileri de bazen Pilifinler, bazen Vietnam limanlarında demir atıyor. Çin savaş filoları ise bölgede daha agresif harekat ediyor.

3. Dünya savaşında savaş meydanı Asya olacağı kesindir. 3. Dünya savaşı 21. Asrın Hitleri Şijnpeng yüzünden Güney Çin denizinden başlayabilir.

Güney Çin Denizi, Çin uçak gemisi oluşumunun eğitimi ve operasyonları için kilit bir alandır.

En büyük tonajlı yüzey muharebe gemisi olarak, eğitim ve tatbikatlar için geniş bir deniz alanına ihtiyaç duyar. ABD ordusunun standartlarına göre, tipik bir tek taşıyıcılı saldırı grubunda, uçak gemisine ek olarak 2 ila 3 kruvazör, 2 ila 3 muhrip, en az 1 nükleer saldırı denizaltısı ve bir dizi hızlı ikmal gemisi bulunur. Daha fazla çift taşıyıcı oluşumları var ve tüm oluşum, konuşlandırıldıktan çok sonra en az yüzlerce deniz mili olacak.

 Güney Çin Denizi uçsuz bucaksız ve komşu ülkeler zayıf askeri güce sahip.ABD’nin buradaki varlığı, Çin çevresindeki diğer sular kadar iyi değil. Çin için Güney Çin Denizi, çekirdek olarak uçak gemileri ile Çin’in gelecekte okyanusa giden savaş kuvvetlerinin eğitimi ve tatbikatı için ideal bir yerdir.

Güney Çin Denizi, Çin’in gelecekte uzay gücü geliştirmesi için kilit bir alandır.

Uygulamalı uydulara dayalı havacılık sistemi, askeri keşif, iletişim, erken uyarı, grev, füze önleme, seyir ve konumlandırma, askeri komuta, lojistik destek, askeri meteoroloji vb. Alanlarda yeri doldurulamaz bir işlev görmekte ve modern savaşta önemli bir rol oynamaktadır.

Çin güney Çin denizini kaybederse;

Ama aslında, Güney Çin Denizi sadece bir egemenlik sorunu değil, aynı zamanda Çin’in can simididir. Güney Çin Denizi kaybedildiğinde, Çin’in deniz jeopolitik avantajları artık mevcut olmayabilir ve kaçınılmaz olarak denize kıyısı olmayan bir ülke haline gelecektir. Bunu neden söyleyebiliyorsun?

Çin’in doğu tarafında ABD, Japonya ve Güney Kore arasında zaten güçlü bir ittifak var. Bu ittifak, Amerika Birleşik Devletleri tarafından yönetilmektedir ve oldukça kurumsallaşmıştır. Japon Demokrat Partisi iktidara geldikten sonra, dönemin Başbakanı Hatoyama Amerika Birleşik Devletleri ile daha eşit bir ilişki sürdürmeye çalıştı, ancak başarısız oldu. Hatoyama rejiminin başarısızlığı, herhangi bir Japon hükümetinin bu sistemin statükosunu değiştirmesinin zor olduğunu gösteriyor. “Cheonan” olayından sonra, Amerika Birleşik Devletleri, Japonya ve Güney Kore’nin ittifakı güçlenme eğilimi gösterdi. Bu ittifak Çin için ne ifade ediyor?

En önemlisi Çinin bir yol, bir kuşak, projesinin kuşak Çıkış noktası burası. Güney Çin denizi olmadan yo ve kuşağın kuşağı olması imkansız.

Güney Çin denizi dünya ticaretini %30 kontrol edebilecek bir deniz yolu. Burası Asya pasifik ülkelerini ortak nefas borusu diyebiliriz.

Güney Çin Denizi’ndeki deniz ticaret kanalı, dünyanın en önemli ve en yoğun deniz kanalıdır. Bu su alanı, her yıl dünyanın ikinci en büyük ticari yelken akışını almaktadır.

2016’daki istatistiksel değerlendirmeler, Güney Çin Denizi’ndeki deniz ticaretinin küresel deniz taşımacılığı hacminin üçte birini oluşturduğunu gösteriyor. Bu ulaştırma işletmelerinin ve emtialarının sermaye değeri yaklaşık 3,4 trilyon ABD dolarıdır. Bu rakamlardan en ilginci, Çin’in toplam ticaretinin 3,4 trilyon ABD dolarının yaklaşık% 40’ını oluşturmasıdır. Benzer şekilde, Amerika Birleşik Devletleri de Güney Çin Denizi’ndeki deniz ticaret hatları üzerinden toplam küresel ticaretin% 6’sını gerçekleştirmektedir. Ayrıca Çin, Japonya ve Güney Kore gibi büyük ülkelerin ithal ettiği petrolün% 90’ı bölgeden geçiyor. Tüm bu hususlar, Güney Çin Denizi’nin küresel ticaret yolları için stratejik vazgeçilmezliğini vurgulamaktadır.

Savaş stratejisi noktasından baktığımızda, güney Çin denizi bu bölgeyi kontrol eden ülke veya ülkeler için büyük stratejik öneme sahip.

Çin rotasını Aralık 1947 gibi erken bir tarihte işaretlese de, ancak şimdi Çin küresel güç yapısında güçlü bir rakip olmaya başladı ve ancak o zaman küresel ilgi gördü. Son elli yıldır dünya sınırlandırmadan habersizdi, ancak sonunda, 2010’da Obama yönetiminden Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, ASEAN Forumu’nun bir toplantısında bu konuyu ele aldı. O zamandan beri bu konu zaman zaman su yüzüne çıktı ve tüm taraflar iddialarının doğruluğunu beyan ettiler. Aslında Çin, Güney Çin Denizi’nin stratejik öneminden o kadar etkilenmiştir ki, denizdeki birçok adayı askerileştirmeye başlamıştır. Bu bakımdan Nansha Adaları’nın militarizasyonu önemli bir örnek. Çin’in bu militarizasyonu 2014’te başladı ve bugüne kadar devam etti.

Şimdiye kadar Çin, Güney Çin Denizi’nin 1,35 milyon mil karesini iki aşamada askerileştirdi. İlk aşama, “yapay adalar” oluşturarak bölgeyi genişletmeyi içeriyor. 2014 yılında ülke, Nansha Adaları’nda insan yapımı üsler kurmak için bir kampanya başlattı. Ardından yapay adayı inşa eden zincir Fiery Cross Adası’na doğru hareket etti. Sonuç olarak, son ABD tahminlerine göre, Çin, yaklaşık üç yıl içinde kaya çıkıntıları ve resifler şeklinde toplam 3.200 dönümlük arazi ekledi. Bir zamanlar tozlu kayalar ve mercan resifleri olan Fiery Cross resifinin tamamen yeniden modellenmiş ve modern pistler ve diğer çeşitli üst düzey binalarla donatılmış olması, takımadaların bu yapay genişlemesinin kanıtıdır.

Çin güney Çin denizindeki mercan adalara toprak doldurarak yapay ada yaptığı zamanlarda, ABD güçlü tepki göstermedi. Dönemin ABD devlet başkanı Obama, Çin devlet başkanı Şijinpeng’den güney Çin denizindeki yapay adaları askeri üse dönüştürmemesini istedi. ÇKP genel sekreteri ve Çin devlet başkanı Şijinpeng, yapay adalar ebediyen askeri üst olmayacak diye söz verdi. Şimdi bu yapay adalara Çin orta menzilli füzeleri yerleştirdi. Çin askeri uçakları bu yapay adalara inip kalkıyor. Çin savaş gemileri Vietnam, Filipinler, Malezya, Brunei, Endonezya gibi ülkelere ait adaları gasp etmekle kalmadı, belki bu ada balıkçılarını Çin savaş gemiler sürekli batırıyor, ölümlere sebebiyet veriyor.

Güney Çin Denizi’nin değeri üç seviyeden geliyor: özel bir jeopolitik konum, bol balıkçılık kaynakları ve deniz tabanındaki petrol ve doğal gaz gibi kaynaklar. Deniz alanı, Hint Okyanusu ile Pasifik Okyanusu’nu birbirine bağlayan Akdeniz’den biraz daha büyüktür. Çin, Tayvan, Filipinler, Malezya, Brunei, Myanmar, Endonezya, Singapur, Tayland ve Kamboçya bu deniz alanı içinde.

Güney Çin Denizi, Doğu Asya’yı Avrupa, Afrika, Orta Doğu ve Güney Asya ile birleştirir. Güneydoğu Asya uzmanı Gerhard Will, “Küresel ticaretin büyük bir kısmı bu bölgeden geçiyor.” Çin’den ithal edilen petrolün neredeyse tamamı Güney Çin Denizi’nden geçerken, Çin mallarının bu bölgeden geçmesi gerekiyor. Avrupa ve Afrika’ya bölgesel ihracat.

Weir ayrıca şunları söyledi: “Askeri strateji açısından Güney Çin Denizi kilit bir konuma sahip. Güney Çin Denizi’ni kontrol etmek sadece Güneydoğu Asya’yı kontrol etmek değil, aynı zamanda daha fazla Güney Asya ve Doğu Asya’yı kontrol etmektir.”

Güney Çin Denizi, dünyanın en bol balıkçılık kaynağıdır. International Crisis Group (ICG) raporuna göre, küresel yıllık avlanmanın% 10’u bu bölgeden geliyor.

Balıkçılık, Güney Çin Denizi çevresindeki çoğu ülke için önemli bir ekonomik faktördür. 30 milyar varil petrol içerebilir ve hatta bazı analistler bu denize” ikinci Basra Körfezi “diyor. Babis bunu sorguladı. ABD Jeoloji Araştırması’nın 1990’larda Güney Çin Denizi’nin bazı kısımlarında keşifler yaptığını ve teyit edilen petrol rezervlerinin sadece 2 milyar varil olduğunu belirtti.

Kıyı ülkeleri birkaç yıl önce deniz kuvvetlerini artırmaya başladılar. Çin, Hainan’da bir denizaltı üssü inşa ediyor, Vietnam Rusya’dan fırkateyn ve savaş tekneleri satın aldı ve Filipinler, Kore denizaltılarını satın almayı planlıyor.

Güney Çin Denizi’nin çok ötesinde öngörülemeyen sonuçlar doğurabilecek potansiyele sahiptir.

Hepsinden kötüsü, dünyadaki iki süper güç, Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, sürekli gelişen çok kutuplu dünyada hegemonya için rekabet ediyor.Tüm zenginliği ve stratejik önemi ile Güney Çin Denizi, tartışmanın ortasındadır. Hans Morgenthau

Ada grubunun toprakları batıya, Singapur Boğazı’nın kuzeyine ve Bangka Belitung Adaları’na uzanır. Toplam alan 1.400.000 mil kare, yaklaşık 3.5 milyon kilometre karedir. Bu ada grubu veya ada zinciri yüzlerce ıssız adadan oluşur. 中国机构利用该分界线对南中国海80%的地区提出主权主张

2016 de Bir tahkim mahkemesi, Çin’in Güney Çin Denizi üzerindeki egemenlik iddiasının “Deniz Hukuku Sözleşmesine” uygun olmadığına karar verdi.

1982 – Okyanus yönetimi ve kullanımı için bir çerçeve oluşturan “BM Deniz Hukuku Sözleşmesi” nin formülasyonunu 160’tan fazla ülke tamamladı.

1994- “Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi” yürürlüğe girdi. Amerika Birleşik Devletleri buna “Deniz Hukuku Sözleşmesi” olarak atıfta bulundu.

2009 – Çin, Güney Çin Denizi’nin çoğu üzerinde egemenlik iddia ediyor gibi görünen iki diplomatik nota çıkardı.

2013 – Filipinler, Deniz Hukuku Sözleşmesine dayanan bir tahkim davasında Çin’in iddia ettiği tarihi haklara ve diğer davalara itiraz etti.

2014 – Amerika Birleşik Devletleri ve Filipinler, Amerika Birleşik Devletleri ve Filipinler arasındaki ilişkiyi güçlendirmek için bir savunma geliştirme sözleşmesi imzaladı.

2016-Tahkim mahkemesi Filipinler lehine karar verdi. Mahkeme, Çin’in deniz egemenliği iddialarını “Deniz Sözleşmesi Hukuku” ile belirlenen hakların kapsamı dışında bıraktı.

 Komşu bölgeler, adayı birçok ülkenin egemenlik iddialarının konusu haline getiriyor. Bu ada üzerinde egemenlik iddia eden birçok ülke var.

Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki deniz bölgelerinin% 80’inden fazlasının egemenlik iddiası diğer birçok ülke tarafından reddedildi ve bu ülkeler bu iddianın asılsız olduğuna inanıyor. Aslında, 2016 yılında, Lahey Daimi Tahkim Mahkemesi, Filipinler – Çin PCA davasının (Güney Çin Denizi tahkim davası olarak da bilinir) reddedilmesi sürecinde bu talebin reddedilmesini destekledi. Uluslararası tahkim ve ulus devletlerin iddiaları, tüm bu yönler, Güney Çin Denizi’nin sıradan bir deniz bölgesi olmadığı gerçeğini vurgulamaktadır. Aslında burası, bölgesel ve uluslararası katılımcıları çeken, çok sayıda ekonomik ve stratejik çıkarlarla dolu bir bölgedir.

Share
438 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ