Son Dakika


UYGUR HABER VE ARAŞTIRMA MERKEZİ(UYHAM)
TRT1 Televizyonunda yayınlanan ” Fetihler Sultanı Mehmet” dizisinde Çin işgalindeki Doğu Türkistan Türklerinin dramatik durumu Osmanlı Cihan Devleti Sultanı Fatih Sultan Mehmet Han tarafından ” Doğu Türkistan vurgusu: Her Türk’ün mukaddes davasıdır!” sözleri ile tarihe çok önemli bir vurgu yapıldı.
Her salı günleri TRT1 Televizyonunda yayınlanan dizinin 66,bölümünde Fatih Sultan Mehmet Han Doğu Türkistan’da kurulan en uzun ömürlü ve en güçlü Uygur Türklerinin kurduğu(1514-1759 arası) Yarkent- Saidiye devleti’nin Elçilerini huzuruna kabul ederken tarihe çok önemli bir vurgu yaptı Çin baskı ve zulmü altındaki Doğu Türkistan’in durumuna dikkat çektiği görüldü. Her hafta salı günü saat 20.00’de TRT1 ekranlarında yayınlanan “Mehmed: Fetihler Sultanı” dizisi, 20 Ocak 2026 Salı akşamı 66. bölümüyle izleyicileri ekran başına kilitledi.

Fatih Sultan Mehmet Han ile Yarkent -Saidiye Hanlığı Elçiliği Arasında Geçen Diyalog
Başkanlığını Ünlü Türk Şair- Yazarı ve Devlet Adamı Ali Şir Nevai’nin yaptığı 5 kişilik Yarkent Saidiye devleti Elçilik Heyeti Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti İstanbul’da Fatih Sultan Mehmet Han’ın sarayında huzura kabul edilirken Ali Şir Nevayi’yi içten bir ilgi ve sevgi ile kucaklayarak karşılaması ve sonrasındaki konuşmaları Türk seyircinin büyük ilgisi ve beğenisine ve Doğu Türkistan Türklerinin minnet ve şükran duygularının zirve yapmasına sebep olduğu görüldü.
“DOĞU TÜRKİSTAN YARALIDIR”
Senaryoya göre Elçilik Heyetinin Başkanı Ali Şir Nevai’nin Fatih Sultan Mehmed tarafından kucaklaşarak selamlanması Osmanlı devleti ile Yarkent Saidiye devletinde yaşayan Kardeş, kandaş ve soydaş iki Türk halklarının bir birlerine ne kadar bağlı olduğunun yanında her iki halkın birlikteliğine dikkat çekti.
Osmanlı Sultanı Fatih Sultan Mehmet Han İle Yarkent Saidiye Hanlığı Elçilik Heyeti Arasındaki Konuşmalar ;
Fatih Sultan Mehmet Han : “Sefa getirdiniz. Soydaşlarımız nasıllar? Doğu Türkistan hoş mudur? Ata yurdumuzda ne var ne yok deyin hele… Soydaşlarımız nasıllar? Doğu Türkistan hoş mudur?
Ali Şir Nevai’ : ” Maalesef Hünkârım, Doğu Türkistan yaralıdır. Sebepsizce gülleri solmuştur.”
Nevai’nin bu cevabı sözleri yürekleri sızlattı. Ayrıca, filmin bu sahnelerinin Fon müziğinde Sovyet Diktatörü Stalin tarafından genç yaşında kurşuna dizilerek şehit edilen Özbek Şairi Süleyman Çolpan’ın “Çimenler berbat, kuşları da feryat ” ” satırları ile başlayan ve bestelenen şiiri “Güzel Türkistan” şarkısının çalınması da çok önemli bir mesaj olarak algılandı.
Ali Şir Nevai : ” Maalesef hünkârım, Doğu Türkistan yaralıdır. Sebepsizce gülleri solmuştur. Çimeni, kuşları dahi feryat eder. Çin, kudretiyle erkeklerimizi köle, kızlarımızı ise cariye etmeye karar kılmıştır. Orada yalnız korku vardır.
Ali Şir Nevai’nın bu sözleri onun karakteri üzerinden günümüzdeki Doğu Türkistan’da yaşanan gerçekleri gözler önüne seriyor. Burada Fatih Sultan Mehmet Han’a verilen Mesajin Doğu Türkistan Türkleri için Korkulan şeyin Çin’in olmadığı, sessiz kalan Türk Dünyası ve Türk halklarının olduğuna dikkat çekiliyor.
Fatih Sultan Mehmet Han : -Benden dileğiniz nedir?
Ali Şir Nevai : Fatin “Biz Türk’üz dilenmeyi bilmeyiz. Biz buraya Sultanımızdan ekmek dilemeye, kan istemeye, pusat (silah) istemeye değil ses istemeye geldik sultanım. Osmanlı devletimizden Devletimiz adına ses istemeye geldik Sultanım.Asırlardır Çin’le dip dibeyiz. Düşman, çaşıt (casus) bunlar kolay hünkarım. Biz kafir Çin’den değil, kardeşlerimizin susan dilinden, unuttuğu yurttan korkarız. Feryat etmek isteriz. Ama kafir Çin yalnız mümin şanımızı değil sesimizi susturmak ister. Sultanımızdan Çin’in bize yönelik baskı ve zulmüne ses olması ve susmaması talebimizdir.
Fatih Sultan Mehmet Han : Ol vakit dile gel ozan. Sizin nezdinizde güçlü seda nedir?
Ali Şir Nevai : Sultanım, Anadolu Türkleri, Doğu Türkistan Türklerini hatırlarsa yeniden bağımız oluruz ve eskisi gibi yeniden güçleniriz. İpek Yolu yeniden kurulur ve konuşur. Çin’in üzerimizdeki baskısı de böylece yıkılır. Doğu Türkistan Türkleri bir daha Unutulmayız.
Fatih Sultan Mehmet Han : Sen ozansın ben sultanım ama ikimizin de işi aynı. Unutulanı ayakta tutmaktır. Konstantiniye gayrı İslambol namı ile Türk’ün baş otağıdır. Bu otağı da susan konuşur, unutulan hatırlanır. Bağlarımız çok daha güçlenecek. Birliğimizin sarsılmaz dağı, ümidimizin sönmez çerağı (ışığı) olan Doğu Türkistan her Türk’ün mukaddes davasıdır.
Fatih Sultan Mehmet Han’in “Doğu Türkistan her Türk’ün mukaddes davasıdır!” sözü büyük beğeni topladı ve büyük alkış aldı. Fatih Sultan Mehmet Han ile Ali Şir Nevai arasında geçen bu çarpıcı ve dikkat çekici sözlerle dramatik şekilde bitiriyor.
66.Bölümde Doğu Türkistan Sorununu Gündeme Getirilmesi büyük Ses Getirdi
Fatih Sultan Mehmet Han’ın “Doğu Türkistan, her Türk’ün mukaddes davasıdır!” ifadesi kamu oyunda büyük ses getirdi ve sosyal medyada paylaşılan bu sözler viral oldu. Facebook,İnstgram X’ başta olmak üzere bir çok sosyal medya platformlarında bu sözler yüzlerce kez paylaşıldı ve hala kampanya şeklinde köpürtülerek sürdürülüyor.

Güzel Türkistan Türküsü Dizide Verilmek İstenen Mesajin Etkisini Arttırdı
66.bölümdeki bu Sahne boyunca, Sovyet zulmüne kurban giden şair Süleyman Çolpan’ın ölümsüz eseri ‘Güzel Türkistan’ ezgisinin eşlik etmesi, verilen mesajın etkisini daha da artırdı. Günümüzde Doğu Türkistan’da yaşanan hak ihlallerine atıfta bulunulan sahnede en dikkat çekici vurgu, Doğu Türkistan Türklerine yönelik Türk dünyasının sessizliği üzerine olduğu görüldü.”
Ahmet Yılmaz ve Yıldıray Yıldırım’ın yönetmenliğini; Eyüp Gökhan Özekin, Halis Cahit Kurutlu ve Berk Özekin’in yapımcılığını üstlendiği dizide, 1949’dan bu yana Çin’in işgalı altında olan Çin’in Doğu Türkistan’da her geçen gün artırdığı baskı ve asimilasyon politikası tarihî kurguyla gündeme taşındı.
https://www.facebook.com/watch/?v=1921797425395898
https://www.facebook.com/watch/?v=2325137747989032
https://www.facebook.com/reel/1921797425395898
BENZER HABERLER