Diyanet Akademisi Başkanı Doç. Dr. Enver Osman Kaan açıklamasında , 17-21 Mayıs 2026 tarihlerinde “Dünya Dini İdare Temsilcileri Ziyaret Programı” kapsamında Doğu Türkistan’a gerçekleştirdiği resmi ziyaretin ardından bölgedeki gözlemlerine dair değerlendirmelerde bulundu. Kendisinin Doğu Türkistan ziyareti öncesinde bölge ile ilgili olarak çeşitli kaynakları incelediğini ve Uygur Türklerinin yaşadığı sıkıntılar hakkında bilgi sahibi olduğunu ifade ederek şunları ifade etti. :
- Gezi ile ilgili hazırladığım raporda Çinli yetkililere bölgedeki ibadet özgürlüğü üzerindeki kısıtlamaları doğrudan sordum. Resmi raporda bölgedeki gözlem ve değerlendirmelerimi ilgili makamlara sundum.
- Çinli yetkililerle yaptığımız kapalı toplantılarda din özgürlüğüne ilişkin çeşitli sorular yönelttim.
- “Çinli yetkililere Anayasanızda herkes dinini serbestçe seçer ve yaşar deniliyor ama sokaklarda başörtülü kadın göremedim.
- Ezan minarelerde veya dışarıdan okunmuyor. Camilerde namaz vakitlerinde cemaat oluşmuyor, Kur’an-ı Kerim bulunmuyor, gençler alınmıyor. Neden? sorularını yönelttim. Bu sorularımdan çok rahatsız oldular.
- Bu görüşmelerin ardından Çin tarafının Ankara’daki siyasi temsilcileri aracılığı ile kendisiyle temas kurduğunu ve daha önce Diyanet Radyo’da yaptığı bir program nedeniyle de benzer rahatsızlıkların dile getirildiğini söyledi.
Diplomatik dili tercih ettim
Ziyaret sırasında Çin medyasına verdiği röportajın eleştirilmesine de değinen Kaan, açıklamasında devlet ve Diyanet’i temsil ettiği için diplomatik bir üslup kullanmayı tercih ettiğini belirtti. Çin medyasına erdiği öportajındaki “farklı inanç ve kültürlerin birlikte yaşaması” yönündeki ifadelerinin, Çin yönetimine “kapalı bir toplum oldukları ve dış dünyaya açılmaları gerektiği” yönünde örtülü bir mesaj içerdiğini belirtti.
Doç.Dr.Kaan Açıklamasında Doğu Türkistan konusundaki hassasiyetini şu sözlerle dile getirdi:
- Doğu Türkistan ata yurdumuzdur, kırmızı çizgimizdir, kültürümüzün mayalandığı yerdir. Türk dili, tarihi, kültürü, edebiyatı ve coğrafyası hakkında bilgiler veren Dîvânu Lugâti’t-Türk adlı eserin yazarı Kaşgarlı Mahmut, Türk edebiyatının ilk siyasetnamesi olarak bilinen Kutadgu Bilig eserinin yazarı Yusuf Has Hacip, bu toprakların yetiştirdiği ilim ve fikir insanlarıdır.
- Bizim bu toprakları unutmamız mümkün değildir. Bu toprakları ne kadar çok ziyaret edersek, oradaki Müslüman Uygur Türkleri kardeşlerimiz ve soydaşlarımız kendilerini o kadar güvende hissedecekler, gelecekleri adına umutlanacaklardır.”
- Müslümanların birbirini hedef alan söylem ve yayınlardan kaçınması gerektiğine inanıyorum. kendisi hakkında yapılan haberin düzeltilmesini veya bu açıklamalarına da yer verilmesini talep ediyorum.
Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı Diyanet Akademisi Başkanı Doç. Dr. Enver Osman Kaan’ın Doğu Türkistan ve Uygur Türkleri ile ilgili Diyanet Radyo’da yaptığı program:
