Avustralya’daki büyük şirketlerin tedarik zincirlerindeki modern kölelik risklerini nasıl ele aldıklarını rapor etmeleri gerekirken, eylemsizlik için gerçek bir ceza yok.

Uygur kadınlardan oluşan bir örgüt, büyük perakendeci Kmart’a karşı yasal işlem başlatarak meseleyi kendi ellerine alıyor.

Grup, Kmart’ın bazı ürünleri Uygur zorunlu çalışma kamplarıyla bağlantılı tedarik zincirlerinden temin ettiğine dair makul bir inanca sahip olduklarını söylüyor.

Kmart bunu reddediyor.

Uygur grubunu Maurice Blackburn Lawyers’ın baş avukatı Jen Kanis temsil ediyor.

Jen Kanis, “Kmart’ın tedarik zincirinde zorla işçi çalıştırma konusunda yanıltıcı bir davranışta bulunup bulunmadığını tespit etmek üzere federal mahkemede dava açtık. Bunu yapmamızın nedeni, müvekkilimizin Kmart’ın etik kaynak kullanımı iddialarıyla ilgili olarak yanıltıcı ve aldatıcı davranışlarda bulunduğundan endişe duymasıdır.” dedi.

Kmart yaptığı açıklamada, zorla çalıştırma riski de dahil olmak üzere modern kölelik risklerini belirlemeye ve azaltmaya yardımcı olan bir Etik Kaynak Kullanımı Programı uyguladıklarını söyledi.

Ancak, listedeki tedarikçileri ile zorla Uygur işçi çalıştıran fabrikalar arasında güvenilir bağlantılar olduğu iddiaları üzerine açılan dava, Kmart’ı konuya açıklık getiren belgeleri paylaşmaya çağırıyor.

Ramila Chanisheff, davayı açan grup olan Avustralya Uygur Tanrıdağ Kadınlar Derneği’nin Başkanı.

Chanisheff, Kmart ve diğer büyük perakendecilerin şeffaf olması gerektiğini söyledi.

“Nihai amaç, Kmart’ın Uygurların zorla çalıştırıldığı ya da köle gibi çalıştırıldığı tedarik zincirleriyle çalışmadığını bilmektir. Ve bu tabii ki diğer sektörler için de geçerli. Şimdi Avustralya, Avustralya’da modern köleliğin olması yasa dışıdır, ancak yine de hükümet mevzuatının ve yürürlükteki yasaların yeterince katı olmadığını görüyoruz. Endüstrilerden hesap sormak için yeterince güçlü değiller ve bence yetersiz kaldıkları nokta da burası. İşgücünü ve tedarik zincirlerini zorlayabilecek ya da zorlayabilecek güvenilir kanıtlar sunabiliriz ya da söyleyebiliriz, ancak hükümet bunu bir sonraki seviyeye taşımazsa, endüstriler bundan paçayı kurtarıyor gibi görünüyor.“

Chanisheff, Uygur toplumundaki herkesin kamplara götürülen yakın ya da geniş bir ailesi olduğunu söylüyor.

“Hepimiz bir şekilde etkilendik, ister yakın akrabalarımız ister ikinci dereceden akrabalarımız ya da ailemiz veya arkadaşlarımız olsun. Bu insanlar, toplama kamplarına götürülenler, onlarla herhangi bir şekilde iletişim kurulamadığında hepimiz bir şekilde etkilendik. Ancak dışarıda kalanlarla iletişim kurulabiliyor ve toplumda onlarla Çin hükümetinin iletişim aracı olan ve yoğun bir şekilde izlenen WeChat üzerinden iletişim kurabilen insanlarımız var.”

Kamplardaki çoğu kişi herhangi bir suçlama olmaksızın tutuklanıyor.

Gözaltına alınma gerekçeleri arasında camiye gitmek, Kuran ayetleri içeren mesajlar göndermek ve dini kıyafetler giymek de yer alıyor.

Toplu tutuklamalar ve gözetimin yanı sıra, Uygur halkının sıklıkla zorla kısırlaştırma, cinsel şiddet, ailelerin ayrılması ve işkenceye maruz kaldığı bildirilmektedir.

Ramila Chanisheff ucuz giyim ve Çin ile güçlü ekonomik bağların insan hakları pahasına olmaması gerektiğini söyledi.

“Raflarımıza giren her ürünün kölelikten arındırılmış olduğundan emin olmalıyız ve bunun sorumlusu tüketici olmamalı çünkü tüketici bu ürünün nasıl yapıldığına dair derinlemesine araştırma yapamaz. Dolayısıyla, Avustralya vatandaşlarının ya da diğer vatandaşların, dünya vatandaşlarının, ürünümüzün başka bir insanın hayatı pahasına kullanılıp kullanılmadığını her zaman sorgulamamasını sağlamak için sektörle, perakendecilerle ve hükümetle birlikte oturması gerekiyor.”

Doğu Türkistan’da Toplama Kampları ve Zorunlu Çalıştırma

Çin işgali altında bulunan Doğu Türkistan’da ÇKP rejimi başta Uygurlar olmak üzere Müslüman Türk halklarına karşı soykırım yapmakla suçlanıyor.

2017’den itibaren açmış olduğu toplama kamplarında, insanlık onurunu ayaklar altına alan her türlü işkence, zulüm, tecavüz ve asimilasyon uygulamaları ile yaklaşık 3 milyona yakın Müslüman Türke soykırım uyguladı-uyguluyor.

Toplama kamplarında ve cezaevlerinde kurduğu sistemle başta Uygurlar olmak üzere Doğu Türkistan’ın Müslüman Türk halkını zorunlu çalıştırmaya tabi tutarak, Uygurların kanlı emeğini Batı ve İslam ülkelerine ihraç ediyor.

Doğu Türkistan’da halihazırda devam eden soykırımda, zorunlu çalıştırma, zorunlu doğum kontrolü, zorla kısırlaştırma, aileleri parçalayarak erkekleri toplama kampı ve cezaevlerine atarak, çaresiz ve savunmasız kalan kadınları da Han Çinlisi erkekler ile başbaşa bırakma, Müslüman Türk çocuklarını ailelerinden ayırarak asimile etmek gibi uygulamalar halen devam etmektedir.