16 Mayıs 2026

ÇİN’İN KATLETTİĞİ UYGUR YAZAR ÖRKEŞ’İN YABAN GÜVERCİNİ ÖYKÜSÜ TÜRKÇE YAYINLANDI

‎şunu diyen bir yazı '‎Dünya Edebiyatının En Güzel Alegorik Öyküsü YABAN GÜVERCİNİ Nurmuhammet Yasin Örkeş TürkeCei,UyguraMeinGmlee Türkçe Çeviri, Uygurca Metin, Çözümleme: مهلامم Timur TimurKocaoğlu Kocaoğlu ጥንላ ਜम أم‎'‎ görseli olabilir

UYGUR HABER VE ARAŞTIRMA MERKEZİ(UYHAM)

İşgalci Çin’in daha hayatının baharında 39 yaşında Çin zindanlarında işkence ile katlettiği Doğu Türkistanlı Uygur Eğitimci Yazar Nurmuhammat Yasır Örkeş’in yazdığı ” Yava Kepter= Yaban Güvercini” adlı öyküsü ülkemizin ve Türk dünyasının önde gelen Türkologlarından Türkistanlı bilgemiz Prof.Dr.Timur Kocaoğlu tarafından Türkiye Türkçesine aktarılarak yayınlandı.

Yaban Güvercini öyküsü neden dünya edebiyatının en iyi alegorik öyküsü? Bu öykü alegorinin karanlık aynasında Franz Kafka’nın böceği (Dönüşüm, 1915), George Orwell’in domuzları (Hayvan Çiftliği, 1945), Richard Bach’ın martı’sı (Jonathan Livingston Martı, 1970) ve Cengiz Aytmatov’un Mankurt’u (Gün Uzar Yüzyıl Olur, 1980)’u ile buluşur; Nurmuhammet Yasin Örkeş ise “Şalgut”uyla (Yaban Güvercini, 2004), çağımızın sessiz kimlik yitimine dünya edebiyatında yeni ve unutulmaz bir yüz kazandırır.

Yaban Güvercini: özgürlüğün zehirli karşılığı…

Dillendirilmemiş Sevgi: tek sözle bir düşün yitimi…

Bu kitaptaki iki öykü ile üç düzyazı şiirin her birinde kendinizin kimi suskun duraksamalarınızla karşılaşabilirsiniz…

Bütün eserlerin Uygurca asılları ile Türkçe çevirileri
kitapta karşılıklı iki sayfada yer alıyor.
Öyküler ile düzyazı şiirlerin çözümlemeleri veriliyor.

Yabanı Güvercin Doğu Türkistan edebiyatının en trajik ve en lirik Öyküsü

Yaban Güvercini öyküsünü Türkiye Türkçesine aktararak yayına hazırlayan Türkolog Prof.Dr. Timur Kocaoğlu kitabın yayınlanmasını sosyal medya hesabından şu cümlelerle yorumlayarak paylaştı : “Yabanı Güvercin” öyküsü Doğu Türkistan edebiyatının en trajik ve en lirik Öyküsüdür. Bu öykü Uygurca aslından Uygurca metni ve Türkçe çevirisiyle birlikte yayına hazırlanmıştır. 128 liralık bu küçük kitap 500 adet satılıp, 2-3. baskıları yapılmazsa, Türkçülük/ milliyetçilik kavramları kuru bir slogan olmuş demektir! “

Nurmuhammet Yasin Örkeş (1974-2011)
Doğu Türkistanlı Uygur yazarı ve şairi. 5 Mayıs 2004’te bir dergide yayımlanan Yaban Güvercini öyküsü yüzünden bölücülükle suçlanarak 29 Kasım’da tutuklandı, yargılandı, 10 yıl hapis cezası verildi. 2011 yılında hapishanede öldüğü bildirildi. Yaşamı 39 yaşında sonlandı.Yaban Güvercini öyküsü neden dünya edebiyatının en iyi alegorik öyküsü? Bu öykü alegorinin karanlık aynasında Franz Kafka’nın böceği (Dönüşüm, 1915), George Orwell’in domuzları (Hayvan Çiftliği, 1945), Richard Bach’ın martı’sı (Jonathan Livingston Martı, 1970) ve Cengiz Aytmatov’un Mankurt’u (Gün Uzar Yüzyıl Olur, 1980)’u ile buluşur; Nurmuhammet Yasin Örkeş ise “Şalgut”uyla (Yaban Güvercini, 2004), çağımızın sessiz kimlik yitimine dünya edebiyatında yeni ve unutulmaz bir yüz kazandırır.Yaban Güvercini: özgürlüğün zehirli karşılığı…

Dillendirilmemiş Sevgi: tek sözle bir düşün yitimi…

Bu kitaptaki iki öykü ile üç düzyazı şiirin her birinde kendinizin kimi suskun duraksamalarınızla karşılaşabilirsiniz…

Bütün eserlerin Uygurca asılları ile Türkçe çevirileri
kitapta karşılıklı iki sayfada yer alıyor.
Öyküler ile düzyazı şiirlerin çözümlemeleri veriliyor.

Alegorik, bir kavramın, fikrin veya durumun doğrudan söylenmek yerine; semboller, metaforlar ve mecazlar kullanılarak dolaylı bir şekilde simgelerle anlatılması anlamına gelir. Bir sanat eserinde (edebiyat, resim, sinema) anlatılan olayların veya kişilerin, gerçek hayattaki başka bir şeyi temsil etmesi durumudur. [1, 2, 3, 4]

YORUMLAR