UYGUR HABER VE ARAŞTIRMA MERKEZİ(UYHAM)
03-11 Ekim 20226 tarihlerinde Kocaeli Büyükşehir Belediyesince düzenlenen 16.uluslararası kitap Fuarı’nda Doğu Türkistan rüzgarı esti. 10 Ekim 2026 günkü Etkinliklerde Uygur kültürünün yaşatılması, Doğu Türkistan meselesine ilişkin farkındalığın artırılması ve kültürel değerlerin gelecek nesillere aktarılması için önemli çalışmalar yapıldı. Ayrıca, Kocaeli’nin kültürel birikiminin de tanıtılacağı programda Türkiye ve Türk dünyası edebiyat ve sanatı özelinde Uygur Türklerinin kültürü ve kültürler arasında çok değerli bağlar kurulmasının önemi vurgulandı. dikkat çekildi.
İstanbul merkezli Türkistan Kültür ve Sanat Derneği Başkan Yardımcısı İsa Dost’un öcülüğünde gerçekleştirilen bu etkinlikte Doğu Türkistan Türklerinin durumu ve onların günümüzdeki sorunlarının gündeme getirildi. Kültürel etkinlikler kapsamında Uygur Türklerinin sanatı, kültürü tahsis edilen Stantta sergilendi. Kitap Fuarında ise Şair ve Yazar Nurala Göktürk’ün Uygur Türklerinin Doğu Türkistan’dan Türkiye’ye yapılan göçünü anlatan Göç Hikayeleri kitabı ile Hamit Göktürk’ün derlediği 2014’te ÇKP Rejiminin güdümündeki Sözde Çin halk Mahkemesi tarafından ömür boyu hapis cezasına çarptırılan Uygurların Vicdanı ve Uygur Demokrasi ve Hukuk Hareketi Lideri Doç.Dr. İlham Tohti ile ilgili Uygur Türkleri ve Çin Meselesi kitabı okuyucular ile buluştu. 10 Ekim 2018’de yapılan ve bir süren bu etkinlikte ziyaretçilerin ilgisi çok yoğundu ve etkinlikte adeta Doğu Türkistan ve Uygur Türkleri rüzgarı esti.
Kültürel Etkinlikler
İstanbul merkezli Türkistan Kültür ve Sanat Derneği öncülüğünde İstanbul’da yerleşik bir Doğu Türkistanlı gurubu 10 Ekim 2026 Cumartesi erken saatlerde TOYŞAD Derneği Genel Başkanı Stratejist Gazeteci ve Yazar Sayın Gökalp Şentürk’ün koordinesinde Kocaeli Büyükşehir Belediyesince tahsis edilen Otobüs ile İzmit SEKA PARAK’taki bulunan Fuar alanına intikal etti.

Doğu Türkistan Söyleyişi
TOYŞAD Genel Başkanı Gökalp Şentürk’ün Moderatörlüğünde saat 11,oo-12,00 saatleri arasında Kongre Merkezinde bulunan Süleyman Paşa salonunda Doğu Türkistan Meselesi ve Günümüzdeki Durumu başlıklı bir söyleşi gerçekleştirildi.
Moderatör Şentürk’in açılış konuması ile başlayan Söyleşide Nurala ve Hamit Göktür Doğu Türkistan Meselesi ve günümüzdeki durumu hakkında bilgilerini paylaştılar.
Nurala Göktürk : Doğu Türkistanlıların 1961’de Afganistan’a ve 1965 yılında devletimizce Türkiye’ye getirilip Kayseri’ye yerleştirilmesini anlatan bir konuşma yaptı. Uygurların Kayseri’deki hayatı ve devletimizin bu Uygur Türklerine yaptığı şafkat merhamet ile maddi ve manevi olarak yaptıkları yardımları hakkında bilgi verdi. Uygur Türklerinin göç sırasında karşılaştıkları sıkıntılar ve yıllarca Doğu Türkistan’da yaşayan ailelerinden haber alamadıkları için yaşadıkları dram ve zorlukları dile getirdi, Uygur Türklerinin karşılaştıkları zorluklar ve sıkıntılar anlatılırken duygulu anlar yaşandığı görüldü.
Hamit Göktürk : Doğu Türkistan’ın tanımı bu ülkenin Türk tarihi ve kültüründeki yeri hakkında bilgiler verdi. Doğu Türkistan’ın tarihsel olarak bölge ve Türkistan coğrafyasındaki stratejik önemini vurgulayarak : ” Çin yönetiminin “Bir Kuşak-Bir Yol ” projesi Çin’in tarihsel bir hedefi olan Doğu Türkistan üzerinden Türkistan bölgesine taşmak yayılmak ve hegemonya kurmak olduğunu dile getirdi. Çin işgal yönetiminin Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlallerinin ve etnik soykırım cinayetlerinin BM. başta 12 batılı ülke tarafından insan hakları ihlallerinin insanlığa Karşı işlenmiş bir suçlar olarak ilan edildiğini ve Çin’in günümüzdeki saldırılarından insan hakları ihlallerinden sınır aşan baskı ve zulümlerinden ve gelişmelerden örnekler sunarak anlattı. Doğu Türkistan sorununu temel sebebinin Çin’in Doğu Türkistan Tibet, Güney Moğolistan ve Mançurya gibi komşu ülkelerini işgal ve sömürgeleştirdiğini tarih boyunca yayılmacı hegomanyacı ve emperyalist bir politika izlediğini belirterek Çin’in sadece Doğu Türkistan, Büyük Türkistan Avrasya bölgesi ve hatta tüm dünya için büyük bir tehdit ve tehlike olduğunu ifade ederek : ” İşgalci Çin küresel düzeyde kendi mecrasından taşan yayılan ve aynı zamanda çevresini tehdit eden bir sarı tehlike haline gelmiştir. Bu sarı tehlikenin uygar dünya tarafından mutlaka durdurulması barış ve istıkrar için çok gerekli ve çok önemli olduğunu düşünüyorum. Göktürk konuşmasının sonunda Çin zindanlarındaki Uygurların vicdanı Doç.Dr.İlham Tohti’yı tanıtarak başladığı konuşmasında şunları söyledi : ” Dr. Tohti Uygurların Çin anayasası ve sözde özerk bölgesi yasalarında kağıt üzerinde verildiği iddia edilen temel insanı haklarının uygulamada da verilmesini yasal ve barışçıl yolları kullanarak talep eden bir Uygur insan hakları aktivisti ve kahramanıdır. Uygurların temel haklarını yasal ve barışçıl yollarla talip eden bu Uygur aydınını bölücülük ve ülkeyi bölmek suçlaması ile Eylül 2014’de ÇKP işgal rejiminin güdümlü sözde Halk Mahkemesince ömür boyu hapse çarptırılmıştır. Dr. Tohti Doğu Türkistan’in olduğu gibi aynı zamanda Türk dünyasının da özgürlük ve Barış Kahramanıdır. Türk Milleti olarak kendisi asla unutulmamalıdır. ” şeklinde konuştu.
Daha sonra sahneye davet edilen Şair ve Yazar Nurala Göktürk Doğu Türkistan’da yaşayan Türklere karşı İşgalci Çin baskı ve zulüm uygulamalarını konu alan şiirini okudur ve büyük alkışlarla karşılandı.
![]()
Uygur Kültürüne Ait Eserler Sergilendi
Türkistan Kültür ve Sanat Derneği kendilerine tahsis edilen Sergi standında Uygur Türklerine ait özgün ve geleneksel giyimler, başlıklar toplumsal hayatta kullandıkları çeşitli objeler Doğu Türkistan’ı tanıtan resimler ve Fotoğrafları sergiledi. Bir çok erkek ve kadın ziyaretçiler sergilenen özgün Uygur başlıkları ve elbiselerini giyerek hatıra fotoğrafları çektirdi. Ziyaretçilerin standa ilgileri yoğun olarak gün boyu sürdü.

Uygur Türkleri Sema Gösterisi
Öğleden sonra Fuar alanında Kaşgar kenti Al ve Gökbayrak resimleri ile çok güzel ve çarpıcı şekilde donatılan Sahnede açılış konuşması TOYŞAD Genel Başkanı Sayın Gökalp Şentürk’ün açılış konuşması ile başladı. Şentürk konuşmasında Doğu Türkistan’ın Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası Türk kültür ve uygarlığının çıkış noktası ve önemli kaynaklarından biri olduğunu belirterek başladığı konuşmasında : ” Doğu Türkistan aynı zamanda kadim bir ülkesidir. Bu ülkede yaşayan Soydaşlarımız günümüzde milli varlıklarını kaybetme tehlikesi ile karşı karşıyadır. Bu kadim Türk ülkesinin en tez zamanda hakkı olan özgürlük ve bağımsızlığa kavuşabilmesi için Türk Milleti olarak bu milli davamıza sahip çıkmalı ve Doğu Türkistan’ı asla unutmamalıyız. Doğu Türkistanlı soydaşlarımızın en kısa zamanda hakkı olan özgürlüklerine kavuşacağına olan inancım tamdır. Yaşasın özgür ve bağımsız Doğu Türkistan!” şeklinde konuştu.
Doğu Türkistanlı Sema oyuncusu Sanatçı Uygur gençler Nağra ve Surnay (Küdüm ve Zurna) eşliğinde sema dansı icra etti. Sema dansı/oyunu halkın büyük beğenisini ve alkışlarla karşılandı.
Daha sonra sahneye davet edilen Hamit Göktürk, Doğu Türkistan’ın Türk tarihindeki yeri ve önemini anlatarak başladığı konuşmasında : ” Doğu Türkistan Türkiye’mize fiziki olarak çok uzak olsa da gönül bağımız çok yakındır. Türkistan bölgesinde Osmanlı devletine gönüllü olarak tabiyetini bildiren tek ülkedir. Doğu Türkistan Kaşgarya İslam Devleti Hükümdarı Yakup Han Bedevlet Osmanlı Sultanı Abdulaziz Han’a bağlılığını bildirmiş ve adına hutbe okutmuş ve adına para bastırmıştır. Çin 1949’de işgal ettiği Doğu Türkistan’da yaşayan Türklere yönelik uygulamaları Temmuz/2026’da uygulamaya başladığı “Etnik Birlik ve Gelişmeyi Teşvik yasası” ile etnik soykırımı yasal olarak icra etmeye başlamıştır. Türklerin dili dini, gelenek ve göreneklerini yasaklamıştır. Türklerin Çince konuşmaya ve Çinli olmaya ve kimliklerini inkara zorlamaktadır. Sizlerden Doğu Türkistanlı Kardeşlerinizi dindaşlarınızı unutmamanızı onların mücadelesini desteklemeye ve kurtuluşları için dua etmeye davet ediyorum” şeklinde konuştu.
SEKA PARK içindeki Kocaeli Kongre Merkezi’nde düzenlenen Uluslararası 16. Kocaeli Kitap Fuarı, Türk dünyasının kültürel mirasını tanıtan etkinlikler çerçevesinde TOYŞAD Derneği, Türkistan Kültür ve Sanat Derneği ve Uygur Kültür Evi iş birliğiyle 10 Ekim 2026 Cumartesi günü gerçekleştirilen bir dizi etkinlikte Doğu Türkistan ve Uygur Türklerinin özgün kültürel mirasları büyük ilgi gördü ve Doğu Türkistan meseli için önemli farkındalıklar ortaya koydu.

TEŞEKKÜR : Türkistan Kültür ve Sanat Derneğimizi davet eden ve 16.Kitap Fuarı ve kültürel etkinlere İstanbul’dan katılabilmemiz için özel Otobüs tahsis eden ve gün boyu beslenme ihtiyacımızı karşılayan Kocaeli Büyükşehir Başkalığımıza bu etkinlerin sorunsuz olarak gerçekleşebilmesi için gece gündüz demeden canla başla çalışan Uygur Türklerinin değerli dostu,Türk dünyasının değerli ve aziz gönüllüsü TOYŞAD Başkanı Gökalp Şentürk’e etkinliklerde kıymetli zamanlarını bizlere lütfeden ve ziyaret eden yanımızda saatlerce kalarak Doğu Türkistan davasına ve bizlere destek veren Kocaeli Aydınlar Ocağı Başkanları Gönüldaşlarımız Sayın Ahsen Okyar ve Av.Ruhettin Sönmez Beğimize ve Sergimizi,Kitap standımızı ve gösterilerimizi izleyen ve güçlü destekleri ve alkışları ile biizlere güç ve iilham veren Kocalimizin değerli aydınlarımıza ve bir birinden değerli sayın ziyaretçilerimize en derin minnet ve şükranlarımız sunuyoruz.(Türkistan Kültür ve Sanat Derneği- Uygur Haber ve Araştırma Merkezi(UYHAM)









