UYGUR HABER VE ARAŞTIRMA MERKEZİ(UYHAM)

Geçtiğimiz günlerde Sosyal Medya’da  paylaşılan ve Dışişleri Bakanlığı’nca  Adalet Bakanlığı başta olmak üzere bir çok devlet kurum ve kuruluşuna   gönderildiği  bildirilen   Türkiye’de sığınmacı olarak yaşayan Doğu Türkistanlı 8 Uygur Türkü ile ilgili Mart 2020 tarihli  yazısını yorumlayan Türk Hukukçular . ” Türkiye’nin bazı istisnalar dışında  ülkemize sığınan Uygur Türklerini  Çin’e sınır dışı etmeye yönelik resmi bir  uygulaması  yoktur. Türk-Çin “Ortak Güvenlik İşbirliği Mekanizması” kapsamında  de olsa  Uygur Kardeşlerimizin Çin’e iade edilmesine izin verilmesi söz konusu olamaz. Ancak, şikayet edilen Uygurların bir süreliğine de olsa geçici olarak Geri Gönderme Merkezlerine konulması  normal bir presödürdür. Bu nedenlerle  Uygur Kardeşlerimizin Çin’e teslim edilmesi hukuki olarak  mümkün değildir .” açıklamasında bulundular.

Özgür Asya radyosunun sorularını cevaplandıran   Av. Faruk Keleştimur görüşlerini şu sözlerle ifade etti :

” Türkiye’nin Uygurları Çin’e iade etme  gibi bir plan veya icraatı yoktur. Ancak, Türkiye’de Uygurlara yani Doğu Türkistan’a karşı olan ve Çin yönetiminin her icraatını gözü kapalı olarak onaylayan ve destekleyen  bazı gruplar var. Bu gruplar Doğu Türkistanlıları hedef alıyor ve onların hareket ve faaliyetlerini   Türk makamlarına   Çin elçiliği aracılığı ile   şikayetçi oluyor.  Türk yasalarına göre şikayet edilen her hangi konuyu   Türk kolluk kuvvetleri kavuşturmak zorundadır. Bu şikayetler soruşturulmadığı takdirde  doğabilecek olumsuzluklardan  Güvenlik Güçlerimiz sorumlu duruma düşerler. Çin’in Türkiye’deki taraftarlarının  şikayet ettiği Uygur Kardeşlerimiz  yabancı statüde oldukları için  onlar Göç İdaresine bağlı  Geri Gönderme Merkezlerine  gönderiliyorlar .Geri Gönderme Merkezlerine konulanlar sadece Uygur Türkleri değil, bir çok yabancı ülke vatandaşları de  var. Onları soruşturma sonrası  ülkelerine gönderiliyorlar. Ancak, Uygurların gideceği bağımsız devletleri yok. İade edildikleri takdirde onların can güvenliklerinin ciddi olarak tehlikeye gireceğini hepimiz biliyoruz. Devletimiz  yasal oturma izni olmayan Uygur kardeşlerimizi dahi geri göndermiyor ve bir süre sonra serbest bırakıyor.

Ancak, şimdiye kadar 2019’da Tacikistan üzerinden Çin’e iade edilen 2 küçük çocuklu Zinnetgül Tursun’dan başka T.C.Devletimiz hiç bir Doğu Türkistanlı Soydaşımızı Çin’e iade etmedi ve etmeyecektir de. Zinnetgül Tursun’un iade meselesi   bir istisnai bir durum ve bizi çok üzen ve kahreden bir  insani facia. Bu konuda  zaten Sayın İçişleri Bakanımızın  bu  uygulamadan  sorumlu olanlar  hakkında gerekenin  yapılacağını belirten bir açıklaması de var.