UYGUR HABER VE ARAŞTIRMA MERKEZİ(UYHAM)
Çin yönetimi işgalindeki Doğu Türkistan’da soykırım uygulamalarının şiddetini arttırarak sürdürmeye devam ediyor. Bu kadim Türk-İslam ülkesinin Türk/Uygur kimliğini silerek yok etmek için Türk Milletinin binlerce yıllık kültür ve medeniyetinin sembol şehri Kaşgar’ın Uygurca Sokak adları yazılı tabelalar yerine Çince isimli tabelalar yerleştiriyor.
Kashgar Times. com’un haberine göre Kaşgar’da yaşayan bir kişi Çin sosyal medya platformu Douyin üzerinden yaptığı paylaşımında , dükkanının önündeki yolun adının değiştirilmesiyle ilgili olarak şunları söylüyor: “Kaşgar’daki patronlar(Çinli İşgalciler) , kapınızın önündeki yolun adı değiştirdi. Bizim yıllardan beri kullandığımız Uygurca adı Kızıl Dove (Kızıl Tepe) Yolu/Caddesi olarak bildiğimiz yolun adını Çince Xingmin Yolu olarak değiştirdi. Sizin yolunuzun adı ne oldu şimdi?”” ifadelerini kullandığını bildirdi.
Kaşgar’ın kültürel yıkımı, kağıt üzerinde idari işlem gibi görünse de pratikte derin bir kültürel soykırım politikası şeklinde devam ediyor.
Kaşgar’daki bu isim değişiklikleri, Kaşgar Belediyesi Halk Yönetimi tarafından yayımlanan ve “Kaşgar Şehrindeki Bazı Yolların (Cadde ve Sokakların) Yeniden Adlandırılması Hakkında Duyuru” başlıklı resmi bir belgede özetlenmiştir. ÇKP Devlet Konseyi’nin “Yer Adlarını Belirleme/Değiştirme Yönetmeliği”ne atıfta bulunan Kaşgar Belediyesi Sivil İşler Bürosu, belediye onayının ardından 14 yolun adının değiştirildiğini ve 30 yolun yeniden adlandırıldığını duyurdu. Duyuruda bu değişiklik için ” İsimlendirmede kullanılan dilin(Çincenin) teknik ve bürokratik ber mesele olduğu de ” iddia edilse de gerçeğini hiç te öyle olmadığı açıkça görülmektedir.
Kaşgar’da günümüzde kullanılan Uygurca sokak isimleri içi boş veya anlamsız değildir.Bu isimlerin her biri Uygur tarihini, yerel coğrafyayı, meslekleri, yemekleri ve kolektif hafızayı yansıtmaktadır. En önemlisi ise günlük yaşamı belirli bir yere ve geçmişe bağlayan çok değerli bir araçtır. Uygurca isimlerin yerine “Dostluk Yolu”, “Demokrasi Yolu” veya “Kızıl Bayrak Yolu” gibi isimler koymak, yol tabelaları standartlaştırmaktan daha fazlasıdır ve bu Çince isimlendirmeler Uygur Kimliği unutturmak ve bu kadim kenti Çin devletinin siyasi söz dağarcığıyla yeniden şekillendirmek amacı taşımaktadır.
UyghurHelp(Uygurlara Yardım) : Çin son 14 yılda 3 Bin 600 Köyün Adını Çince olarak Değiştirdi
Kaşgar Şehri Sokak İsimlerinde Değişiklikler
Aşağıda, yetkililer tarafından yayınlanan Kaşgar şehrindeki sokak isimlerinin yeniden adlandırılması tablosu yer almaktadır. Açıklık ve şeffaflık sağlamak amacıyla, tüm isimler İngilizceye çevrilmiş olup, orijinal Uygurca isimler Uygurca alfabesiyle ve Uygurca isimlerin Hanedanileştirilmiş versiyonları da yeni Çince isimler olarak korunmuştur.
Hanedanlaştırılmış İsim (Uygur alfabesiyle yazılmış orijinal isim) → Yeni Çince İsim
- 阔纳乃则尔巴格路 (كونا نەزەر باغ) →
果园路Old Nazarbagh Road → Orchard Road - 塔吾古孜路 (تار بوغۇز) →
友谊路Tar Boghuz Yolu → Dostluk Yolu - 塔吾古孜路东巷 (تار بوغۇز)→
友谊路东巷Tar Boghuz Yolu Doğu Yolu → Dostluk Yolu Doğu Yolu - 托库孜塔什巷 (توققۇز تاش)
→ 水磨街Toquz Tash Alley → Water Mill Street - 打馕一条街 (ناۋاي كوچا)
→ 九盘路Naway Street → Nine Turns Road - 夏马勒巴格路 (شامالباغ )→ 新风路
Shamalbagh Yolu → Yeni Stil Yolu - 色满路 (سەمەن يولى) → 利民路
Seman Yolu → İnsanlara Fayda Sağlayın Yolu - 色满
路北巷 (سەمەن يولى )→ 利民路北一巷Seman Road North Alley → Limín Road North Alley One - 色满
路一巷 (سەمەن يولى)→ 利民路北二巷Seman Road First Alley → Limín Road North Alley Two - 尤木拉克协海尔路 (يۇمۇلاقشەھەر يولى)
→ 徕宁路Yumlaq Sheher Road → Laining Road - 索喀库勒贝希路 (سوقا كۆلبېشى) → 复兴路
Soqa Kol Beshi Yolu → Gençleştirme Yolu - 托克扎克路 (توققۇزاق يولى) → 友好路
Toquzaq Yolu → Dost Yolu - 托克扎克路北一巷 (توققۇزاق يولى) →
友好路北一巷Toquzaq Yolu Kuzey Yolu Bir → Dost Yolu Kuzey Yolu Bir - 托克扎克路北二巷 (توققۇزاق يولى) → 友好路北二巷
Toquzaq Yolu Kuzey Yolu İki → Dost Yolu Kuzey Yolu İki - 托克扎克路南巷 (توققۇزاق يولى)→
友好路南巷Toquzaq Yolu Güney Yolu → Dost Yolu Güney Yolu - Toquzaq Güney Yolu Batı Yolu
- 库如克铁热克一巷 (قۇرق تېرەك) →食光一巷Quruq Terek Alley One → Food Time Alley One
- 帕合塔巴扎北路 (پاختا بازىرى) → 红旗
- 北路Pahta Bazaar Kuzey Yolu → Kırmızı Bayrak Kuzey Yolu
