logo

trugen jacn
30 Eylül 2026

ÇİN’İN İŞGALİNDEKİ DOĞU TÜRKİSTAN’DA NELER OLUYOR ?

Abdullah Şanlıdağ

   Abdullah ŞANLIDAĞ

Bazı kardeşlerimiz bize, ‘Sürekli Gazze’yi gündeme getiriyorsunuz, peki Doğu Türkistan’daki Çin zulmünü neden gündeme getirmiyorsunuz?’ diye sitem ediyor. Haklılık payı var. Öncelikle ifade edelim ki, bu kardeşlerimiz sitemlerinde haklılar. Ancak acizane bizlerin de makul gerekçeleri var. Elbette, o gerekçelerin arkasına sığınarak, bu durumu ıskalamamamız gerektiğini söylemiyorum. Biz Müslümanlar, zulüm kimden gelirse gelsin, kesinlikle kabul etmeyiz. Mazluma kimlik sorulmaz. 

Çin,  işgalindeki Doğu Türkistan’da ( sözde Sincan Uygur Özerk  bölgesinde) yabancı gazetecilerin çalışmalarını ciddi biçimde kısıtlıyor. Gazeteciler üzerindeki gözetim, yerel halkla görüşmelerin engellenmesi ve hareket kısıtlamaları uzun süredir raporlanıyor. 2024›te bölgeye giden yabancı gazeteciler üzerine yapılan bir araştırmada, gazetecilerin dörtte üçünden fazlasının ciddi çalışma engelleriyle karşılaştığı biliniyor. Doğu Türkistan›da ise Çin›in uyguladığı iletişim ve seyahat kısıtlamaları nedeniyle dışarıdaki Uygurların dahi aileleriyle iletişim kurmakta zorlandığını biliyoruz. Bu durum bağımsız haber üretimini güçleştiriyor.

Gazze’de savaş, bombardıman, insani yardım, diplomatik açıklamalar ve günlük gelişmeler sürekli yeni görüntü ve haber üretiyor. Doğu Türkistan’da ise baskının önemli bölümü kapalı bir coğrafyada, erişimin sınırlı olduğu bir ortamda gerçekleşiyor. Dolayısıyla günlük haber döngüsüne girecek yeni görüntü ve doğrulanabilir olay sayısı daha düşük.

Türkiye’de iç siyaset, ekonomi, terör, Gazze, Suriye, deprem ve günlük adli olaylar çok yoğun bir haber trafiği oluşturuyor. Doğu Türkistan ise çoğu zaman “günlük son dakikadan ziyade insan hakları, din özgürlüğü, kültürel kimlik ve Türk dünyası başlıklarında ele alınabilecek uzun soluklu bir konu olarak kalıyor. Dolayısıyla “Neden Gazze çok konuşuluyor da Doğu Türkistan daha az konuşuluyor?” sorusunun en sağlıklı cevabı, birinin diğerinden daha önemli olduğunu söylemek değil; Doğu Türkistan’da haber kaynağına, görüntüye ve sahaya erişimin olağanüstü zor olması ve Çin’in bilgi akışını sıkı biçimde kontrol etmesi şeklinde kurulabilir.

 

 

Share
36 Kez Görüntülendi.