UYGUR HABER VE ARAŞTIRMA MERKEZİ(UYHAM)
Doğu Türkistanlı Uygur Türkü Yazar, Aktivist ve TRT Türkiye’nin Sesi radyosu Uygurca bölümü Sorumlusu Mir Kamil Kaşgarlı : ” Çin yönetiminin günümüzde Doğu Türkistan’da yasakladığı Uygur Türkçesinin yerel Bir Lehçe Değil, Türk Milletinin tarihten günümüze kadar devam eden bir Medeniyet Dili” olduğunu açıkladı
Mir Kamil Kaşgarlı bu sözleri 15 Aralık Dünya Türk Dili Ailesi Günü kutlamaları kapsamında Ankara Beştepe’deki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi 15 Temmuz Demokrasi Müzesi’nde Kültür ve Turizm Bakanlığı, TÜRKSOY ve 15 Temmuz Demokrasi Müzesi iş birliğiyle düzenlenen toplantıda “Doğu Türkistan’da Türkçenin Günü, Bugünü ve Geleceği ” başlığı ile yaptığı konuşmasında dile getirdiği bildirildi.
Doğu Türkistan Türkleri Ana Dilleri Uygurcanın Var Olabilmesi İçin Mücadele Ediyor
Gazeteci-yazar ve TRT Uygurca bölümü müdürü Mir Kamil Kaşgarlı, “Doğu Türkistan’da Türkçenin Dünü, Bugünü ve Geleceği” başlığı ile yaptığı sunumunda günümüzde Uygur Türkçesinin yaşadığı varoluş mücadelesine dikkat çekerek yaptığı konuşmasında şunları söyledi : ““Uygur Türkçesi Yerel Bir Lehçe Değil, Medeniyet Dilidir. Bu dil Kaşgarlı Mahmut’un, Yusuf Has Hacib’in eserlerini verdiği, yazıyı ve matbaayı ilk kullanan ve kütüphaneler kuran büyük bir medeniyet dilidir. Uygur Türkçesi Türk dilinin günümüze kadar devam eden köklü mirasıdır, aynı zamanda bu dil Kaşgarlı Mahmut’un, DLT. ile Yusuf Hes Hacip düzenleyen , ilk matbaayı kullanan ve bu matbaalarda çap ettiği eserlerden kütüphaneler kuran büyük bir medeniyet dilidir. Uygur Türkçesi bütün bunlara ek olarak Türkçenin “şah damarı”dır . Uygur Türkçesinin eğitim ve öğretimi 2008’den bu yana ata yurdumuz Doğu Türkistan’da yasaklanmıştır. Uygur Türkçesi güzel Türkçemizin “şah damarıdır.” Bu dil 2008’den bu yana ata yurtta yasaklanmıştır . Yaşanan bütün bu süreç bir kültür ve medeniyetin katliamıdır ve aynı zamanda bir dil(linguistik) bir soykırım olarak tarihe geçmiştir.
Türkiye’miz Uygur Türkçesinin Yaşatılması İçin Uygurca Radyo Yayınına Başlamıştır
Mir Kamil Kaşgarlı, bu konuşmanın kendisi için sıradan bir konuşma olmadığını vurgulayarak, şöyle devam etti : ” Uygur Türkçesinin 2008 yılında Doğu Türkistan’da yasaklanmasının hemen ardından Türkiye’miz bu konuda tarihi bir milli bir sorumluluğu üstlenmiştir. Aynı yıl, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatları ile TRT’de Türkiye’nin Sesi radyosunda Uygurca yayınlar başlatılmıştır. Ben o ilk yayını başlatan ve açan bir spiker olmaktan büyük bir onur ve gurur duyuyorum. Ata yurtta dilimiz yasaklanırken, Türkiye bu dile kapılarını açmıştır. 17 yıldır TRT çatısı altında Uygur Türkçesi ile haberleri ve yorumları dünyaya duyurmak, benim için bir milli nöbet ve kutsal bir dava olmuştur” dedi.
Türkiye’nin Hamiliği ve TRT Modeli
Mir Kamil Kaşgarlı konuşmasını şu çarpıcı sözlerle sürdürdü : ” Türkiye’miz , Uygur Türkçesinin yasaklandığı bir dönemde 2008 yılında TRT Uygurca yayınlarını başlatarak Uygur Türkçesi için tarihi bir “dil koruma kalkanı” oluşturmuştur. Uygur Türkçesi için ” Ata yurtta Kapanan kapılar ” Türkiye’de açılmıştır ve Türkiye Uygur Türkçesinin merkezi ve bu dilin evi olmaya devam etmektedir.” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin Hamiliği ve TRT Modeli
Türkiye’nin, Uygur Türkçesinin yasaklandığı dönemde TRT Uygurca yayınlarını başlatarak tarihe bir not düşmüştür. Türkiye’nin Sesi Radyosu Uygur Türkçesi için bir “dil koruma kalkanı” oluşturmuştur. “ Uygur Türkçesine Ata yurtta kapılar kapansa da Türkiye bu dilin evi olmaya devam etmektedir” ifadelerini kullandı.