4 ÜLKEDEN SON BİR UYGUR İHANETİ DAHA: “DOĞU TÜRKİSTAN ÖRGÜTLERİ YOK EDİLMELİDİR! “

Rusya, Çin, İran, Pakistan Afganistan için toplandı! ABD'nin Bargam üssünü gasp girişimine tepki

UYGUR HABER VE ARAŞTIRMA MEERKEZİ(UYHAM)

İşgalçi Çin’in başını çektiği Rusya, Pakistan ve İran 4’lüsü ortak bir açıklama yaparak ” Doğu Türkistan İslami Hareketi başta diğer özgürlük ve bağımsızlık için mücadele eden tüm Doğu Türkistan oluşumlarının yok edilmesi gereken örgütler ” olduğunu açıkladılar.

Uygur Milli Haber Ajansı(UMA)’nın Çin dışişleri Bakanlığı kurumsal internet sayfasında Çince yayınlanan konu ile ilgili paylaşımını kaynak göstererek verdiği haber şöyle ;

BM Genel Kurulunun 2025 dönemi toplantısında bir araya gelen Doğu Türkistan’in komşuları olan Afganistan,Rusya Pakistan ve İran’dan oluşan 4’lü gurup arasında bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede Doğu Türkistan, Afganistan başta bölgesel sorunların ele alındığı bildirildi. Görüşme sonrası yayınlanan ortak açıklamada esas konunun Doğu Türkistan ve Uygurlar olduğuna vurgu yapıldı. Bunun için diasporada faaliyet gösteren Doğu Türkistan İslam Partisi(DTİP) başta diğer Doğu Türkistan ve Uygur oluşumlarının yok edilmesi gerektiği ve hedef alındığı açıklandı.
ABD Başkanı Trump’ın Rusya’ya yönelik tutumunda keskin bir değişimin yaşandığı, Çin’in askeri geçit töreninde uluslararası toplumdan dışlandığı, Trump’ın Afganistan’daki Bagram Hava Üssü’ne geri dönme talebinde bulunduğu ve Pakistan’ın Suudi Arabistan ile NATO tarzı yeni bir güvenlik yapısı kuracağı teyit edildi. Ayrıca, bu son uluslararası gelişmeler ortamında Çin, Rusya, İran ve Pakistan acil olarak ortak bir karara varmısının gerektiği hususu de özellikle vurgulandı.
Bu toplantı ve ortak bildiride, Çin, Rusya,Pakistan,dört tarafın Afgan meselesindeki temel noktaları özetlendi ve gözlemciler, bu toplantının iletmeyi amaçladığı mesaja özellikle dikkat çekti. Bu toplantıda ve ortak bildiride aşağıdaki temel noktalar da vurgulandı:

1- Dört taraf, Afganistan’a ekonomik destek sağlamaya devam etme konusunda mutabık kaldı. Ayrıca, Afgan hükümetine yönelik uluslararası diplomatik yaptırımların kaldırılması çabaları da dahil olmak üzere siyasi destek sağlama konusunda da mutabık kaldılar.

2. görüşmede ve ortak bildiride, aralarında “Doğu Türkistan İslam Partisi”nin de bulunduğu İslamcı köktendinci görüşlere dayalı örgütlerin Çin hükümeti için büyük bir tehdit oluşturduğu, bunlara yönelik saldırıların artırılması, Afgan topraklarında tamamen ortadan kaldırılması, bu konuda Afgan hükümetine yönelik güçlü baskılar yapılması ve hatta tehdit edilmesi gerektiği defalarca dile getirildi.

3- ABD’nin Afganistan topraklarına askeri varlığının geri dönmesine karşı 4 ülkenin güçlü muhalefet bir kez daha teyit edildi.

UMA Analisti Örkeş : 4’lu Gurup Doğu Türkistan Meselesinde Yeni Bir Dönemeçte!

Uygur Ulusal Ajansı Analisti Örkeş Doğu Türkistan komşu 3 ülke ile İran’in yaptığı ortak açıklamasını ve sanrası gelişmeler için şu değerlendirmede bulundu ;

Doğu Türkistan’a komşu 3 ülke ve İran’in bu ortak toplantısı ve sonrası ortak açıklaması bu ülkelerin Doğu Türkistan ve bölgesel meseleler hakkında yane ber safhaya ve döneme girdiğini gösteriyor.Ayrıca 4’lu toplantının toplanma süreci de hassas bir zamana denk geldmiştir.
Toplantının ardından yayınlanan ortak bildirinin içeriğine baktığımızda, bu konuda öncekilerin tersine sonuçlarının daha sert ve kesin olduğunu görüyoruz. Son zamanlarda bu 4 ülkenin karşılaştığı bir dizi siyasi gelişmeler konunun daha duyarlı hale gelmesi sonucuna yol açmıştır.
Böylesi bir hassas dönemde, 4’lu ülkenin ABD başta olmak üzere Batı ile Afgan meselesinde ortak çıkarlarını ve çatışma noktalarını açıkça ve güçlü bir şekilde dile getirerek tutumlarını ortaya koymak istedikleri söylenebilir. Aynı zamanda, geçmişten farklı bir diğer husus da, Çin liderliğindeki dört ülkenin, kendileri için en önemli temel mesele olan İslami köktendinci görüşlerini benimseyen az sayıdaki “Doğu Türkistan İslam Partisi”nin, Afganistan meselesindeki sözlerini daha da sertleştirdikleri ve tehdit ve saldırgan bir ifade kullanmalarıdır.
Çin’in önceki açıklamalarına göre bu ortak açıklama, sayıca az da olsa ana İslami köktendinci ideolojinin “Türkistan İslam Partisi” olduğunu ve Çin için en büyük tehlikenin, “iki Başlı” Uygur örgütleri olduğu iddiasını rın a tekrarlaması olmuuştur.
Ortak açıklamada Silahli bu Uygur ve Doğu Türkistan oluşumlarının savundukları ve takip ettikleri ideoloji (İslami köktendinci ideolojinin) bölgede tüm Uygur halkı tarafından benimsendiği ve Müslüman halk arasına suratla yayıldığı ve Çin’in kontrol edemeyeceği büyük bir tehlike seviyesine geldiği ve Müslüman Uygurların işgalci Çin’e karşı inançları, milli değerleri ile malları ve canları için savaşabilecek bir seviyeye alıştığı ve bunun umumi şekilde yayıldığının görüldüğü belirtiliyor.
Çin için en büyük olumlu sonucun , Türkistan İslam Partisi’nin kendisini yaratan, birleştiren ve Çin’e karşı savaşmayı mümkün kılan İslami köktendinci ideolojiyi terk edip bir kardeşlik, laik ve seküler bir milliyetçilik haline gelmesi olduğu vurgulanıyor.
Buna karşılık Uygur aydınları,bilim insanları ve kanaat önderlerinin başını çektiği bir ortak anlayışın ise, “Ne yazık Çin’in kendileri için en büyük tehdidin ne olduğunu, düşmanlarının en çok kendilerinden korktuğu anlayış ve görüşünün giderek bölgeye hakim olduğunu ortaya koyuuyor
Doğu Türkistan’da halkın genel kanatı Çin’in Doğu Türkistan işgalinin asla kabul etmeyecekleri gerçeğidir. Çin’den kurtulmak için verilecek Özgürlük ve bağımsızlık Mücadelelerinin ne ile sonuçlanacağı hususu onlar için öncelikli bir sonuç olarak görülmemektedir.
Doğu Türkistan Türkleri ve özellikle Uygur halkı milli varlıklernın korunması mücadelesinde bu sürecin son şans olarak kabul ediyorlar. Bu mücadelenin ancak Uygur halkının tümden yok edilme tehlikesinden kurtarabileceğini inanıyorlar.