Uzman Sarah Cook tarafından hazırlanan bir rapor, Çin Komünist Partisi’nin bu dehşet olayında hiçbir rolü olmadığı ve partinin bunu önlemek için sistemi reforme ettiği yönündeki iki efsaneyi soğukkanlı ve kesin bir şekilde çürütüyor.
Marco Respinti tarafından
Çin Halk Cumhuriyeti’nde (ÇHC) her gün yaşanan ve büyük ölçüde göz ardı edilen en sarsıcı trajedilerden biri de insan ticareti. Her yıl binlerce insan seri bir şekilde öldürülüyor ve bedenleri soğukkanlılıkla parçalanarak, organ nakli karaborsasını beslemek için acılarından faydalanılıyor . Kurbanların çoğu vicdan mahkumu olup, birçoğu Han olmayan etnik gruplara veya zulüm gören dini topluluklara mensuptur: Falun Gong uygulayıcıları, Sincan Uygurları , Tibetliler, Yüce Tanrı Kilisesi üyeleri ve diğer Hristiyanlar.
Bu dehşetin üzerinde iki efsane asılı duruyor. Birincisi, Çin Komünist hükümetinin hiçbir şekilde dahil olmadığı (Çin Komünist hükümetinin kendisi de bunu iddia ediyor) ve katliamdan özel çıkar gruplarının sorumlu olduğudur. İkincisi ise, her halükarda, Çin Komünist hükümetinin son yıllarda derin yapısal reformlar gerçekleştirdiği ve Çin kamu kurumlarının bu katliamlardaki olası herhangi bir rolünü neredeyse tamamen ortadan kaldırdığıdır (yine, Çin Komünist hükümetinin kendisi de bunu iddia ediyor).
Komünist Çin’de “özel” kelimesini kullanmanın muhatabı alaya almak anlamına geldiği ve “kamu” kelimesinin orada medeni dünyadakinden son derece farklı anlamlara sahip olduğu gerçeğini bir kenara bırakırsak, Çin’deki organ kaçakçılığıyla ilgili her iki efsane de tamamen asılsızdır.
Komünist Partinin her yerde bulunması
Avustralya merkezli ve 2014 yılında avukatlar, akademisyenler, tıp uzmanları ve insan hakları aktivistleri tarafından kurulan bağımsız uluslararası bir STK olan Çin’deki Organ Nakli İstismarını Sonlandırma Uluslararası Koalisyonu (ETAC) tarafından yayınlanan bir rapor , bunun aksini kanıtlayan deliller sunuyor. Başlığı ” Çin Komünist Partisi Kontrolü: Partinin Çin’in Tıp Mesleği ve Organ Nakli Sektörü Üzerindeki Etkisi ” olan rapor, bu iki efsaneyi bilimsel temelde çürütmeyi amaçlayan bir dizi çalışmanın ilki olarak sunuluyor. Seri, “Kırmızı Bayraklar: Çin’de Süregelen Organ Nakli İstismarının Göstergeleri” olarak adlandırılıyor.
ETAC’ın serisindeki ilk rapor, Çin Komünist “cenneti” konusunda önde gelen uzmanlardan biri olan Sarah Cook tarafından yazıldı. Çin’deki insan hakları konusunda deneyimli bir araştırmacı olan Cook, Substack platformunda yayınlanan “UnderReported China” bültenini yazıyor. Cook daha önce Freedom House’da Çin, Hong Kong ve Tayvan Araştırma Direktörü olarak görev yapmış, aylık haber özeti “China Media Bulletin”i yönetmiş ve Çin Halk Cumhuriyeti’ndeki otoriterlik ve Pekin’in yabancı medya üzerindeki etkisi hakkında beş özel rapor kaleme almıştır.
Raporda belirtildiğine göre, Çin Komünist Partisi ( ÇKP ), kendi liderlik aygıtının üst düzey yetkililerini hastane müdürleri ve sağlık personelinden hiyerarşik olarak daha üstün pozisyonlara yerleştirerek ulusal sağlık sisteminin her yönünü kontrol etmektedir. Neredeyse her sağlık kuruluşunun, doktorların ömür boyu bağlılık yemini ettiği bir Parti komitesi bulunmaktadır. ETAC raporu, Çin’in 12 eyaletinde organ nakli cerrahlarının veya organ nakli merkezlerinin müdürlerinin Parti üyesi olduğu 19 vakayı tespit etmiştir. Altı vakada, kıdemli hekim hastanenin Parti komitesinin sekreteri veya sekreter yardımcısıdır. Cook, isimleri, sağlık kuruluşlarını ve hem tıbbi hem de siyasi pozisyonları listelemektedir. Kısacası, sağlık hizmetlerinin nasıl yönetileceğine Parti karar vermektedir ve aynı durum organ temini ve nakli için de geçerlidir; burada üç merkezi aktör bulunmaktadır: organ temin kuruluşları (OPO’lar), Ulusal Organ Bağışı ve Nakli Komitesi (NODTC) ve hastane etik komiteleri.
Üç ana aktör
Diğer ülkelerin aksine, Çin Halk Cumhuriyeti’nde organ temininden sorumlu kuruluşlar ne yasal olarak bağımsız kuruluşlardır ne de bu organlara ihtiyaç duyan ve nakilleri gerçekleştiren hastanelerden ayrıdırlar. Cook, Komünist Çin’de “[…] bağımsız organ temin kuruluşları (OPO) olmadığını yazıyor. Çinli yetkililer ABD terimini benimsemiş olsa da, resmi Çin kaynakları Çin’de bir OPO’nun ‘ABD’dekinden farklı olarak bağımsız bir yasal kuruluş olmadığını’ açıkça kabul etmektedir.” Cook bu alıntıyı, Çin Organ Nakli Geliştirme Vakfı ve Tsinghua Üniversitesi Yayınları tarafından 2020 yılında yayınlanan Huang Jiefu’nun ” Çin’de organ nakli gelişimine ilişkin rapor (2015-2018)” adlı çalışmasından almıştır.
Bunun yerine Cook şöyle devam ediyor: “OPO’lar, onaylı organ nakli hastaneleri içinde dahili birimler olarak işlev görüyor. OPO, organ nakli için organ temin etme konusunda çıkarı olan hastaneden bağımsız olmadığı için, ölmekte olan hastalar için korumalar azalmıştır.” Aslında, “[Çin’de yayınlanan bir akademik makale, OPO’ların Parti-devlet hiyerarşisindeki konumunu şu şekilde tanımlıyor: ‘Bir kamu hastanesinin yan kuruluşu olarak, bir OPO kaynaklarını hükümetten alır; sonuç olarak, operasyonel faaliyetleri hükümet politikaları tarafından yönlendirilmelidir.’ Her bir OPO’nun yönetimi, yukarıda açıklandığı gibi, nihayetinde hastane Parti komitesi olan hastanenin liderlik yapısına aittir.”
NODTC’ye gelince, bu kurum 2013 yılında Ulusal Sağlık Komisyonu (NHC) ve Çin Kızılhaç Derneği tarafından kurulan bir devlet kuruluşudur. Doğrudan Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Konseyi tarafından kontrol edilir; bu konsey, ülkenin en yüksek idari organı olup, Ulusal Halk Kongresi ve Daimi Komitesi tarafından kabul edilen yasaları ve kararları uygulamaktan sorumludur. Diğer sorumlulukları arasında, “[…] NODTC, devlet tarafından yönetilen Çin Organ Nakli Yanıt Sistemi’ni (COTRS) denetler . Bu, tüm organ temini ve tahsisinin gerçekleştiği merkezi bir dijital platformdur.”
Cook, “NODTC’nin kamuya açık en son üyelik listesi 2016 yılına ait ve çoğu bugün hala organ nakli sektöründe aktif olan 33 üyeyi içeriyor. Listenin analizi, tüm organ nakli sistemini denetleyen bu kurum üzerindeki Parti-devlet kontrolünün derinliğini göstermektedir. 33 üyenin 17’si (veya %52’si) teyit edilmiş ÇKP üyesidir ve komite içindeki neredeyse tüm üst düzey liderlik pozisyonlarını da kapsamaktadır.” diye belirtiyor.
O dönemde, NODTC’deki teyit edilmiş ÇKP üyeleri arasında “[…] Ulusal Sağlık ve Aile Planlama Komisyonu’ndan (NHC’nin selefi) en az altı yetkili, Çin Kızılhaç Derneği’nden üç üye ve Merkezi Askeri Komisyon Lojistik Destek Dairesi’nden iki yetkili bulunuyordu (iki askeri yetkili daha üyeydi, ancak ÇKP üyeliklerini teyit etmek mümkün olmadı). Askeri varlık , Halk Kurtuluş Ordusu’nun organ nakli yönetiminin en üst düzeyinde doğrudan yer aldığını vurgulamaktadır.” Dahası, “[resmi kaynakların bağış sürecinde ‘üçüncü taraf’ doğrulayıcı olarak tanımladığı Çin Kızılhaç Derneği, adının Batılı okuyuculara düşündürebileceği gibi bağımsız bir insani yardım kuruluşu değil, Parti liderliğinde devlet gözetiminde bir sosyal kuruluştur.”
Etik mi?
Son olarak, hastane etik kurulları var. Çin Komünist Partisi üyeleri bu kurullarda güçlü bir şekilde temsil ediliyor ve Kuzey Amerika, Avrupa ve Güney Amerika’daki standart uygulamalarla karşılaştırıldığında, organ teminini onaylama kuralları tam bir fiyasko. Cook şöyle açıklıyor: “Bu sistemlerin hiçbiri, organ alımından önce benzer bir kurul oylaması gerektirmiyor. Çoğu bunun yerine, ölüm ilanı da dahil olmak üzere etik ve yasal standartların karşılandığını doğrulamak için nakilde yer almayan bireysel hekimlere veya iki üç klinisyene güveniyor. Lojistik imkansızlık ve Çin’deki uluslararası benzersizliğin birleşimi, Çin sürecinin sağlam bir güvence olmaktan ziyade gösteriş amaçlı bir formalite olarak işlev görüp görmediği sorusunu gündeme getiriyor.”
Çalışmanın sonucu bu nedenle çarpıcı ve endişe vericidir: “Organ satın alma kuruluşlarının, ulusal denetim organının ve hastane etik kurullarının Parti egemenliği altında olması, esasen birleşik bir yapı oluşturmaktadır. Tedarikten nakle kadar tüm faaliyet zinciri, ÇKP’nin doğrudan siyasi liderliği altında faaliyet gösteren kurumlar içinde gerçekleşmektedir.”
Dahası, “[b]u sistemde, istismara veya örtbas etmeye katılma teşvikleri, mağdurları koruma ve ihlalleri ortaya çıkarma teşviklerinden yapısal olarak daha güçlüdür” ve “[…] Çin sisteminde gerçek anlamda bağımsız denetimin bulunduğu hiçbir nokta yoktur. Parti-devlet hiyerarşisinin dışında bağımsız bir düzenleyici, meslek birliği, satın alma kuruluşu, etik kurulu ve denetim organı bulunmamaktadır. Döngüsellik tamdır.”
Partinin tıp mesleği üzerindeki kontrolü
Cook, “Bu mimari, suistimallerin gerçekleştiğini kanıtlamaz” diye yazarken takdire şayan bir mesleki tarafsızlık sergiliyor. Tam da bu nedenle, sonuç bölümündeki gözlemi belirleyici nitelikte: “Ancak, hem sistemik suistimaller hem de gizleme için yapısal koşulların kapsamlı bir şekilde mevcut olduğunu gösteriyor. Eğer Çin Komünist Partisi ve Çin hastaneleri, resmi gönüllü bir akışın yanı sıra gizli, gönüllü olmayan bir kaynak sağlama akışını sürdürmek isteselerdi, bunu dışarıdan tespit edilemeyecek şekilde bu çerçeve içinde yapabilirlerdi. Dolayısıyla, Çinli ihbarcıların yokluğu, suistimallerin gerçekleşmediğinin kanıtı değildir. Aynı şekilde, sistemin tasarlandığı gibi çalıştığının da kanıtı olabilir.”
Dolayısıyla şu sonuca varıyor: “İşte bu yüzden Çin Komünist Partisi’nin tıp mesleği üzerindeki kontrolü, bu araştırma serisinin ilk ve temel raporudur. Çin’de devam eden organ nakli suistimalleri, tüm Çinli tıp uzmanlarının tek tip olarak kötü veya benzersiz bir şekilde ahlaksız olmasını gerektirmez. Sadece çalıştıkları sistemin, uyumu rasyonel bir seçim, direnmeyi ise irrasyonel bir seçim haline getirmesini gerektirir. Çin’in ÇKP’nin sıkı kontrolü altındaki tıp sistemi tam olarak bunu yapmıştır.”
Tek çocuk politikası—hala
Konuyla tamamen ilgisiz olmasa da, Cook Çin vatandaşlarının yaşamlarının ve bedenlerinin bir başka trajik manipülasyonunu hatırlatıyor: tıbbi personelin görevlendirildiği devlet destekli doğum kontrolü. Kadınların zorla kürtaj ve kısırlaştırılmasını içeren kötü şöhretli “tek çocuk politikası”nın hafifletilmesi ve ardından kaldırılması, etnik ve dini azınlıklara karşı bu iğrenç uygulamalara aslında son vermedi. Gerçekten de, “[t]ıp uzmanları da devlet tarafından yönlendirilen nüfus kontrolüne dahil edilmiştir. Tek çocuk politikası altında, hastaneler on yıllarca rutin kurumsal işlevler olarak zorunlu kürtaj ve kısırlaştırma işlemleri gerçekleştirmiştir. Politikanın resmen kaldırıldığı 2015 yılından bu yana, Sincan’da benzer suiistimaller devam etmiş , burada devlet kontrolündeki hastaneler, araştırmacıların Uygur ve diğer azınlık kadınlarını hedef alan sistematik bir doğum baskısı kampanyası olarak nitelendirdiği operasyon merkezleri olarak hizmet vermiştir. Bu mesleki uyum modeli, Çinli doktorların devletin talimatıyla muhalifleri ve din adamlarını akıl hastası olarak teşhis edip gözaltına aldığı, uzun zamandır belgelenmiş psikiyatrinin siyasi suiistimalinde de görülmektedir.”
Kısacası, kanıtlar Çin Komünist devletinin masum kurbanlardan şiddet yoluyla insan organı toplama eylemine doğrudan karıştığını göstermektedir. Çin Komünist devletinin bu belayla mücadele etmek için sağlık sistemini reforme ettiği de doğru değildir. Çin Komünist devleti, doğumları şiddet yoluyla bastırmaktan tamamen vazgeçmiş de değildir. Ortaya çıkan şey, Komünist Çin’de günlük, yaygın, sinsi bir devlet katliamının gerçekleşmekte olduğudur. Peki bu katliamın kaç suç ortağı var?
Marco Respinti, Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ) üyesi , yazar, çevirmen ve öğretim görevlisi olan İtalyan bir profesyonel gazetecidir. Hem İtalya’da hem de yurt dışında basılı ve çevrimiçi birçok dergi ve yayına katkıda bulunmuştur ve bulunmaya devam etmektedir. Kitap ve kitap bölümlerinin yazarı olan Respinti, aralarında Edmund Burke, Charles Dickens, TS Eliot, Russell Kirk, JRR Tolkien, Régine Pernoud ve Gustave Thibon’un da bulunduğu yazarların eserlerini çevirmiş ve/veya düzenlemiştir. Russell Kirk Kültürel Yenilenme Merkezi’nde (Michigan, Mecosta merkezli, tarafsız, kar amacı gütmeyen bir ABD eğitim kuruluşu) kıdemli araştırmacı olan Respinti, aynı zamanda Avrupa Yenilenme Merkezi’nin (Hollanda, Lahey merkezli, kar amacı gütmeyen, tarafsız bir pan-Avrupa eğitim kuruluşu) kurucu üyesi ve Danışma Konseyi üyesidir. Avrupa İnanç Özgürlüğü Federasyonu Danışma Konseyi üyesi olan kendisine , Aralık 2022’de Evrensel Barış Federasyonu tarafından diğer unvanlarının yanı sıra Barış Elçisi unvanı verildi. Şubat 2018’den Aralık 2022’ye kadar Uluslararası Aile Haberleri’nin Genel Yayın Yönetmenliğini yaptı. Ayrıca CESNUR Dergisi ve Acı Kış: Dini Özgürlük ve İnsan Hakları Dergisi adlı akademik yayınların Sorumlu Direktörlüğünü yürütmektedir .
