logo

trugen jacn
20 Ekim 2026

ÇİN’İN, UYGUR SOYKIRIMINDA SON NOKTA :UYGURCA KONUŞAN POLİSLER İŞTEN ATILDI

UYGUR HABER VE ARAŞTIRMA MERKEZİ(UYHAM)
ÇKP işgal rejimi Temmuz/2026’dan  itibaren  uygulamaya koyduğu “ETNİK BİRLİK VE GELİŞMEYİ TEŞVİK YASASI” ile  Uygur Soykırımında  son aşamaya geçtiği  ve kendi aralarında Uygurca konuştukları için  100 Uygur Polisin işine son verildiği açıklandı.
 Özgür Asya(rfa.org/Uyghur)  radyosunun haberine göre  Doğu Türkistan’in  batıya açılan kapısı  ve Kazakistan sınırındaki Gulca kentinde  görev yapan   Uygur asıllı   yaklaşık 100  Polisin kendi aralarında Uygur Türkçesi ile konuştukları için  “Etnik Birlik ve Gelişme yasasına aykırı davrandıkları için işlerine son verildiğini bildirdi.
Radyonun haberinde ayrıca Doğu Türkistan’da görev yapan Uygur asıllı işgal  rejimi polis ve diğer görevlilerin   kendi aralarında Uygurca konuşmalarına  daha önce bu konuda çıkarılan yönergeler ve Talimatlar  ile, kendi aralarında   ana dilleri Uygur Türkçesi ile  konuşmalarına izin verilmediği ve  özel ve  resmi  tüm işlemlerinde Çincenin  kullanmalarının yasa gereği olduğu  Çinceden başka hiç bir dilin  iletişim dili  olarak asla kullanılamayacağı bu talimatlara uygun davranmayanların işlerine  ise derhal son verileceği   bilgisi de yer alıyor.
Uygurca Konuştukları İçin İşten Atılan Uygur Polisler ile İlgili Haber  Teyit Edildi  
 Özgür Asya radyosu muhabirleri  ulaşılan bu haberi teyit için  Gulca kentindeki Bir polis Departmanında görevli bir Uygur asıllı Çin Polisine  telefonla ulaştıklarını bildirdi. Kendilerine konuşan  Gulca’daki bir polis memuru, görev yaptığı  Merkezde  çok sayıda Uygur  asıllı Polisin görev yaptığını ancak, Çince dillerinin yetersiz olduğu için iletişimde zorlandıkları  kendi ana dilleri ile konuşmaları yasaklandığı için  personelin kendi aralarında Çince konuşmaya çalıştıklarını bildirdi.  Uygur asıllı Çin işgal Polisi ayrıca   görev yaptığı merkezde kendi aralarında Uygurca konuştukları gerekçesiyle sekiz Uygur polisin işten çıkarıldığını.   Gulca kenti genelinde  Uygurca konuştukları için işlerine son verilen  en az 100  kişinin bulunduğunu da az bilgisini de paylaştı.
Bu iddialar, Doğu Türkistan’da Uygur Türklerinin ana dillerini yalnızca eğitim ve kamusal alanda değil, kendi çalışma ortamlarında dahi kullanmalarının giderek daha fazla sınırlandırıldığı yönündeki kaygıları güçlendirdi.
Komünist Kurban yine sahnede; bu kez insanları aşağılıyor
Ayrıca Çin kaynaklı Sosyal medya platformlarında 11 Ekim paylaşıldığı belirtilen görüntülerde, yüzlerce kişinin bulunduğu bir salonda bir görevlinin sahne üzerinden topluluğa yüksek sesle bağırarak Çince öğrettiği görülüyor.
Videoda bağıran şahsın daha öncede bu tur skandallara imza atan Çin komünist parti üyesi, koyu bir Movcu ve Pekin’in bölgedeki asimilasyon politikalarının aktif uygulayıcılarından biri olarak tanınan ödüllü, sadakat madalya sahibi, Uçturfan İlçesi, İmam Köyü İlkokul Müdürü Kurban Niyaz olduğu belirlendi.
Çince öğrenmek yalnızca dil eğitimi olarak görülmüyor
RFA’nın bölgedeki kurumlarla dolaylı yoldan yaptığı telefon görüşmelerinde aktarılan bilgiler, Çince öğretiminin yalnızca iletişim veya eğitim meselesi olarak görülmediğine işaret ediyor.
Haberde konuşan bir yetkili, son on yıl içerisinde siyasi eğitim faaliyetlerinin içeriğinde önemli değişiklikler yaşandığını anlattı.
Yetkilinin aktardığına göre, sözde “yeniden eğitim” merkezlerinin yaygınlaşmaya başladığı ilk yıllarda siyasi eğitimlerde özeleştiri ve sorun bildirme uygulamaları ön plana çıktmıştı.
Daha sonraki süreçte ise Çin Komünist Partisi tarihine ilişkin kitapların öğrenilmesine ağırlık verildi.
Bu yılın başından itibaren ise Çince öğreniminin öncelikli hâle getirildiği belirtildi.
Dil bilgisi “siyasi sadakat” ölçütüne dönüştürülüyor
RFA’ya konuşan aynı kaynak, Çince bilmemek veya yeterince kullanmamanın artık yalnızca eğitim ya da kültür düzeyiyle ilgili bir mesele olarak değerlendirilmediğini söyledi.
Buna göre Çince kullanımı;
devlete bağlılık, siyasi güvenilirlik ve sözde “dinî aşırılıktan arınma” gibi kavramlarla ilişkilendiriliyor.
Bu yaklaşım, dil politikasının sıradan bir eğitim programının ötesine geçerek siyasi sadakat ölçütüne dönüştürüldüğü yönündeki eleştirileri güçlendiriyor.
Geçmişte toplantılar bile Uygurca yapılıyordu
Yurt dışında yaşayan eski polis çalışanlarının aktardıklarına göre, geçmiş yıllarda Uygur polislerin çoğunlukta olduğu karakollarda çalışanların kendi aralarında Uygurca konuşmaları olağan kabul ediliyordu.
Resmî toplantıların da Uygurca gerçekleştirildiği, belge ve duyuruların Uygurca dağıtıldığı belirtiliyor.
Son dönemde ortaya çıkan uygulamalar ise bu alanın hızla daraldığını gösteriyor.
Uygur personelin kendi aralarında ana dillerini kullanmalarının dahi disiplin veya işten çıkarılma gerekçesi hâline gelmesi, Uygurcanın kamu kurumlarındaki görünürlüğünün sistematik biçimde azaltıldığı yönündeki kaygıları artırıyor.
“Ana dillerini konuştukları gün gözden çıkarıldılar” dan silme girişimidir.” İfadelerini kullandı.
Share
28 Kez Görüntülendi.