Çin İşgal rejimi sözde Ulusal Halk Kongresi’nin 12 Mart 2026’da “Ulusal Birlik Yasası”nı kabul etmesinin ardından işgalindeki Doğu Türkistan’da Uygur dili ve kimliğini yok etmeyi amaçlayan yeni bir kültürel yıkım ve soykırım kampanyası başlattığı bildirildi.
On yılı aşkın bir süredir Çin hükümetinin Doğu Türkisan, Tibet ve Güney Moğol bölgelerinde dini mekanları,camileri, türbeleri ve kültürel miras alanlarını bilinçli bir şekilde yıkarak yok ettiği biliniyordu.
Uyghurpost.com haber sitesinde Uygurca yayınlanan bir haber yorumda ; Çin’in etnik ve kültürel soykırım cinayetleri Doğu Türkistan’da Uygur dilinin eğitimde yasaklanması, dini sembollerin kamusal alanlardan yasaklanarak kaldırılması ve Uygurca kitaplar ve her türlü yayınların neşrine son verilerek mevcut kitap ve diğer eserlerin müsadere edilerek yok edilmesi belgelenmiştir. Ancak 2026 yılının Mart ayı sonlarından itibaren, Çin hükümetinin Uygurları öne çıkaran her türlü öge ve karakterleri içeren pankartlar ve levhalar ile Uygur tarzında dekore edilmiş binalar da dahil olmak üzere kalan son kültürel kalıntıları yok etme çabalarının şiddetini daha da arttırdığına dair yeni kanıtlar ortaya çıkmıştır.
Levhalardaki Uygurca Yazılar Siliniyor
Uygur Times, 27 Mart civarında Urumçi ve Kaşgar’dan şehir yetkililerinin dükkanlardan, restoranlardan, süpermarketlerden ve hatta özel işletmelerden Uygurca tabelaları kaldırdığını gösteren çok sayıda videoyu inceledi. Bu tabelalarda ve levhalarda yalnızca Çince karakterlerin bırakıldığı açıkça görülüyor.
Çin’in TikTok platformunda geniş çapta paylaşılan bir video, Urumçi’deki önemli bir ulaşım merkezi olan “İçtaş Otobüs Terminali”nde (Sendongbi Otobüs Terminali olarak da bilinir) Uygur tarzı mimari unsurların yıkımını gösteriyor. Videoda, olay yerinin yakınında duran bir Uygur adam derin üzüntüsünü dile getiriyor:
“Bugün Urumçi’nin en önemli kültürel anıtlarından birinin yıkımına tanık oluyoruz. Anılarımızı barındırıyordu. Birçoğumuz için yolculuklarımız burada başladı ve burada sona erdi. Şimdi ise yok oldu.”
Diğer videolarda ise işçilerin kentsel alanlarda Uygur tabelalarını söktüğü görülüyor. Tabelalardan birinde “Ev Sahipliği, Satılık” yazarken, diğerinin bir inşaat malzemeleri tedarikçisine ait olduğu anlaşılıyor. Arka planda bir gözlemcinin “Bu henüz bitmedi. Bir gün mutlaka geri dönecek” diye yakındığı duyuluyor.
Çin’in Amacı : Uygur Soykırımını Tez Elden Gerçekleştirmek
Gözlemciler, bu adımın yeni yasal çerçeve altında Uygur kültürünün ve dil ve etnik kimliğinin görünür izlerini tamamen ortadan kaldırmaya yönelik daha geniş bir girişimi yansıttığını belirtiyorlar . Ayrıca işgalci ÇKP rejiminin bu ve benzeri uygulamaların Doğu Türkistan’daki binlerce yıllık Türk-İslam kültürünü tümden ortadan kaldırarak etnik asimilasyon ve soykırımı tez zamanda gerçekleştirmek hedefi taşıdığını belirtiyorlar.
İşgalci Çin’in bu yeni kültürel soykırım uygulamaları diasporada yaşayan Doğu Türkistan ve Uygur STK.ları ile Doğu Türkistanlı aktivistlerce çeşitli şekilde kınanarak lanetlendi ve protesto edildi.
Kaynak : Uyghurpost.com/Uygurca
