Son Dakika


İstanbul Gelişim Üniversitesi ev sahipliğinde, ASSAM organizasyonuyla Doğu Türkistan meselesi “tarih, işgal, kimlik ve jeopolitik” ekseninde ele alındı.
İstanbul Gelişim Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen panel, akademi, sivil toplum ve medya temsilcilerini bir araya getirdi. Ötüken Konferans Salonu’nda gerçekleşen programda Doğu Türkistan meselesi çok boyutlu yönleriyle tartışıldı.
Oturum,ASSAM Genel sekreter/ Bşk Yrd.Ali Coşar’ın hem açılış konuşmasını yapması hem de
moderatörlüğü yürütmesiyle başladı. Katılımcılar saygı duruşu ve İstiklal Marşı’na davet edildi. Program, Kur’an-ı Kerim tilavetiyle devam etti. Ardından ASSAM İdari Başkan Vekili Nejat Özden selamlama konuşması yaptı.
Panelde Abdullah YALQUN (İstiklal TV Genel Yayın Koordinatörü), Hamit GÖKTÜRK (Doğu Türkistan Vakfı Eski Başkanı), Musacan ER (Doğu Türkistan Maarif ve Dayanışma Derneği Başkanı) ve Mir Kamil KAŞGARLI (TRT World Uygurca Spikeri) sırayla söz alarak Doğu Türkistan’daki güncel durum, uluslararası kamuoyunun yaklaşımı ve çözüm önerilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“Bu bir insan hakları meselesi değil, işgal meselesi”
Panelde yapılan değerlendirmelerde Doğu Türkistan meselesinin yalnızca bir insan hakları sorunu olarak ele alınamayacağı, bunun bir işgal meselesi olduğu vurgulandı. Bölgede sistematik baskı ve asimilasyon politikalarının sürdüğü ifade edildi. Doğu Türkistan’ın tarihsel ve kültürel varlığının ciddi bir tehdit altında olduğu dile getirildi.
“Toplama kampları ve sistematik asimilasyon”
Konuşmalarda Doğu Türkistan’da milyonlarca insanın toplama kamplarında tutulduğu ve sistematik asimilasyon politikalarına maruz kaldığı ifade edildi. Bu sürecin yalnızca güvenlik uygulaması değil, aynı zamanda kimlik dönüşümünü hedefleyen kapsamlı bir yapı olduğu vurgulandı.
“Jeopolitik bir merkez: kaynaklar ve Kuşak-Yol hattı”
Doğu Türkistan’ın Çin’in küresel stratejileri açısından kritik bir bölge olduğu belirtilerek, doğal gaz, petrol ve maden kaynakları açısından taşıdığı stratejik önem öne çıkarıldı. “Kuşak ve Yol Girişimi” kapsamında bölgenin küresel ticaret ve kontrol hattında kilit bir konuma geldiği ifade edildi.
“Sessiz kalan dünya ve dağınık diaspora”
Uluslararası toplumun Doğu Türkistan meselesi karşısında yeterli bir baskı mekanizması oluşturamadığı dile getirildi. Diaspora yapılarının dağınık bir görünüm sergilediği ve ortak bir koordinasyon eksikliğinin bulunduğu ifade edildi.
“Mücadele artık sadece sahada değil, medyada”
Mücadelenin yalnızca saha düzeyinde değil, medya ve dijital algı alanında da yürütüldüğü belirtildi. Bilgi kirliliği ve dezenformasyonun süreci etkileyen önemli bir unsur olduğu vurgulandı.
“Tek ses, tek yapı, ortak strateji çağrısı”
Diaspora yapılarının daha kurumsal, koordineli ve etkili bir yapıya kavuşması gerektiği ifade edildi. Eğitim, medya, diplomasi ve ekonomik alanlarda daha güçlü bir organizasyon ihtiyacına dikkat çekildi.
“Unutma Ey Müslüman”
Panelin ikinci yarısında gazeteci, yazar ve şair Nagehan Canbul’a ait, Türkistan, Gazze, İran, Yemen ve Lübnan başta olmak üzere farklı Müslüman coğrafyalarda yaşanan acıları konu alan ‘Unutma Ey Müslüman’ adlı şiir okundu. Şiirin okunması sırasında salonda duygusal anlar yaşandı.
Ödül töreniyle sona erdi
Program sonunda ASSAM tarafından ödül töreni düzenlendi. ASSAM Genel sekreter/ Bşk Yrd.Ali Coşar
ASSAM İdari Başkan Vekili Nejat Özden, ASSAM Başkan Yardımcısı Ömer Faruk Erişen ve ASSAM Başkan Yardımcısı Adnan Salih Tanrıverdi tarafından panelistler ve katkı sunan isimlerin yanı sıra ASSAM üyesi ve gazeteci Sabri Şahsuvar’a da ödülleri takdim edildi.
Program, İstanbul Gelişim Üniversitesi’ne ev sahipliği ve ASSAM’a organizasyon katkılarından dolayı teşekkür edilerek sona erdi.
Etkinlik, soru-cevap bölümünün ardından bölgedeki insani durumun takibi ve farkındalık çalışmalarının kararlılıkla sürdürülmesi temennisiyle sona erdi PANEL SORULARI
İlk Olarak, panelistlerin babası, amcası, ağabeyi vasfındaki bir yaşta olan D. Türkistan’ın 76 yaşındaki “Koca Çınarı “ Sn. Hamit GÖKTÜRK’ten başlamak istiyorum.
1. Tarihsel Arka Plan ve Aidiyet
“Sayın Göktürk, siz hem bir tarihçi hem de o toprakların bir evladı olarak Doğu Türkistan meselesini çok yönlü ele alıyorsunuz. Panelimizin açılışında, Doğu Türkistan’ın kadim tarihini ve Türk-İslam dünyası için taşıdığı stratejik önemi ana hatlarıyla bizlere özetleyebilir misiniz? Bu bölgenin tarih boyunca ‘Gök Bayrak’ ile sembolleşen kimliğini oluşturan temel dönüm noktaları nelerdir?”
2. Göç Süreci ve İnsani Boyut
“Kendi hayat hikâyenize baktığımızda, 1960’lı yıllarda Himalayalar üzerinden Afganistan’a, oradan Türkiye’ye uzanan çok meşakkatli bir göç yolculuğu görüyoruz. Bu kişisel tecrübenizden hareketle; Doğu Türkistanlıların yurtlarını terk etmek zorunda kalmalarının temel siyasi nedenlerini ve bu ‘hürriyete yürüyüş’ün sosyolojik yansımalarını nasıl değerlendirirsiniz?”
İlk 2 soruyu 1nci Bölümde, son 2 soruyu 2. Bölümde soracağım
3. Teşkilatlanma ve Sivil Toplum Mücadelesi
“Türkiye’deki Doğu Türkistan vakıf ve derneklerinde uzun yıllar yöneticilik yaparak davanın kurumsallaşmasına büyük emek verdiniz. 1965’ten günümüze, Türkiye’deki Doğu Türkistan davasının geçirdiği evreleri ve sivil toplumun bu süreçteki rolünü nasıl tanımlıyorsunuz? Genç nesillere bu mücadeleyi aktarırken hangi kurumlarımıza ne gibi görevler düşüyor?”
4. Entelektüel Birikim ve İlham Tohti
“Çalışmalarınız arasında, düşünceleri nedeniyle baskı altında tutulan Uygur aydın İlham Tohti’nin fikirlerini derlediğiniz ‘Yolum ve Gayem’ adlı eseriniz dikkat çekiyor. İlham Tohti’nin savunduğu temel düşüncelerin bugünkü Doğu Türkistan gerçekliği içindeki karşılığı nedir ve uluslararası toplumun bu entelektüel çığlığa tepkisini nasıl yorumluyorsunuz?”[16:02, 02.05.2026] Ali Coşar Gelişim Ün.: Hamit Göktürk beyin, “4. Entelektüel Birikim ve İlham Tohti” konulu sorusu iptal edilmişitr. Yine de Panelin 2. bölümünde bir cümleyle bu soruya ilşikin bir şeyler söyleyebilir.
[16:03, 02.05.2026] Ali Coşar Gelişim Ün.: Mir Kamil Kaşgarlı beyin 4. Sorusu iptal edilmiştir.
[16:03, 02.05.2026] Ali Coşar Gelişim Ün.: Musacan beyin 1. sorusu iptal edilmiştir.
[16:04, 02.05.2026] Ali Coşar Gelişim Ün.: Abdullah YALQUN beyin, 4. sorusu iptal edilmiştir.
[16:09, 02.05.2026] Ali Coşar Gelişim Ün.: Konuşmacının her birine toplamda 3 soru (ilk bölümde 2 soru, 2nci Bölümde 1 soru) sorulacak.
Dört Konuşmacı için her iki bölümün tamamında 12 soru sormuş olacağım.
BENZER HABERLER