logo

trugen jacn
09 Mayıs 2015

ÇİN LİDERİ Xİ’NİN KAZAKİSTAN ZİYARETİNİN ARKA PLANI

yÜCEL tANAY-1

     Çin diktatörü Xi Cingping’in  Kazakistan ziyaretinin arka planı Uygur bağımsızlık hareketini kuşatma amacı taşıyor.Kazakistanda yaşayan Uygurlar Çin  için Doğu Türkistandaki emperyal siyaseti için tehlike arz ediyor.Çin Doğu Türkistan bağımsızlık hareketine destek olan Kazakistan Uygurlarını, Kazakistan yönetimine baskı yaparak kontrol altında tutmak istiyor.

Çin emperyalizmi, Türk cumhuriyetlerindeki Uygur ve Türk kökenli halkların Doğu Türkistan özgürlük hareketine desteğini kesmek için ŞİÖ(Şangay İşbirliği Örgütü)’nü kullanıyor. Şİ’nin Kazakistan ziyaretinin şifreleri burada gizli.
Çin’in Kazakistan ziyareti ekonomik ağırlıklı görünse de Ziyaretin asıl amacı,Doğu Türkistan bağımsızlık hareketine Türkistan Cumhuriyetlerindeki desteği kesme amacı taşıyor.
Çin diktarörü Xi’nin basına yansıyan  Kazakistan Ziyareti şöyle:
Resmi ziyaret için Kazakistan’ın başkenti Astana’ya gelen Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Kazakistan Devlet Başkanı Nazarbayev tarafından devlet sarayı Akorda’da resmi törenle karşılandı. Törenin ardından baş başa bir süre görüşen iki lider, Kazakistan-Çin heyetlerinin dahil olduğu genişletilmiş formatta bir görüşme daha gerçekleştirdi.
Nazarbayev, toplantının basına açık bölümünde yaptığı konuşmada, yeniden devlet başkanı seçildiği 26 Nisan’daki seçimlerin ardından ülkesine ilk resmi ziyareti gerçekleştiren Şi’ye teşekkür etti. Kazakistan’ın bağımsızlığını kazandığı 1991 yılından bu yana komşusu Çin ile yakın çalışmaların başladığını ve bu durumun halen sürdüğüne  işaret eden Nazarbayev, iki ülkenin o günlerden gelen işbirliğinin niteliksel bir dönüşüm sağlayarak güven verici ve yapıcı ekonomik-siyasi ortaklığa dönüştüğünü söyledi.
Çin ile iyi komşuluk ilişkileri yürütmenin dış politika önceliklerinden  olduğunu vurgulayan Nazarbayev, Kazakistan-Çin ilişkilerinin iki ülkenin çıkarları doğrultusunda gelişmesi için gerekli  şartların  oluştuğunu ifade etti. Nazarbayev, “Bunu zaten konuşmaya başladık, Kazakistan-Çin ilişkilerini yeni bir seviyeye çıkarmak üzere planlarımız var” dedi.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping de 26 Nisan’daki seçimlerin ardından yeniden devlet başkanı seçilen Nazarbayev’i  tebrik etmekle  sözlerine başladı. Çin’in Kazakistan’ın egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğünden yana olduğunu şiddetle vurguladığını ifade eden Cinping, Kazakların Nazarbayev liderliği ve birleştiriciliğinde yeni başarılara imza atacağından emin olduğunu  de dile getirdi.
Şi, Çin-Kazakistan stratejik ortaklığının hızlandırılmış tempoda sürdüğünü belirterek, “Elde edilen çok yönlü işbirliğiyle ülkelerimiz bölgede istikrar ve kalkınmayı sağlamak için önemli tasarım kuvvetleri haline geldi” dedi. Ekonomik ve insani alanlarda yararlı işbirliğinin derinleşeceğini ifade eden Şi, uluslararası ve bölgesel meselelerde iki ülke yararına olacak koordinasyon ve işbirliğini güçlendirmek amacında olduklarını de sözlerine ekledi.
– Kazakistan-Çin işbirliği
Kazakistan ile Çin bin 700 kilometreden fazla bir sınırı paylaşıyor. Son yirmi yılda artan iki ülke ticaretinde 2013 yılı hacmi 25 milyar doları geçerken, 2015 sonu için ticaret hacminin 40 milyar dolara ulaşması öngörülüyor. Kazakistan ve Çin yönetimleri 2014 Aralık ayında toplamı  14 milyar doları bulan anlaşmalar imzalamıştı.
İki ülke, Kazakistan’ın Çin sınırına yakın Hurgus(Korgas) sınır  bölgesinde bir iç liman ve özel ekonomik bölge inşa etmek üzere ortak bildiriye imza atarken, iki ülke atom enerjisi ajansları nükleer iş birliğini derinleştirmek için mutabakat zaptı da imzalamıştı.
Geçen son 15 yılda ekonomik büyümesi ile Amerika’dan sonra dünyanın en fazla petrol ithal eden ülkesi haline gelen ve ithal ettiği enerjinin yüzde 80’ini güney ve doğu denizleri üzerinden elde eden Çin’in enerji ihtiyacı karşılamada daha güvenli ve makul güzergahlar aradığı biliniyor.
2013 Eylül ayında Kazakistan’ın başkenti Astana’ya gelen Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ziyaretinde Çin’in Kashagan’da bulunan açık deniz petrol sahalarının geliştirilmesiyle ilgili olarak yatırım yapması ve bir pay kazanması konusunda anlaşmaya varılmıştı.
Kazakistan’ın ulusal doğalgaz ve petrol şirketi Kazmunay Gaz, Kashagan projesinden ayrılan Amerikan petrol şirketi ConocoPhillips’ten satın aldığı yüzde 8,33 hisseyi 5 milyar dolar karşılığında Çin Ulusal Petrol Şirketi’ne (CNPC) satmayı kabul etmişti. Diğer yandan Hazar kıyısındaki Atirau Limanı’ndan Çin’in kuzeybatı Doğu Türkistan(Uygur Özerk Bölgesi’)ne uzanan bin 384 kilometrelik Kazakistan-Çin Petrol Boru Hattı’ndan günde 240 bin varil petrol taşınıyor.
Günlük kapasiteyi 400 bin varile çıkaracak yeni  bir fazın ise,  bu yıl bitirilmesi planlanıyor. İnşa edilecek yeni faz ile , Çin’in Kashagan’dan aldığı petrolün yakın gelecekte günde 1,5 milyon varile çıkarması bekleniyor.
Yapımına 2004 yılında başlanan Kazak-Çin boru hattından 2009’da petrol
pompalanmaya başlanmıştı.

Kaynak:http://beyazgazete.com/…/cin-devlet-

Etiketler: » » » » »
Share
2939 Kez Görüntülendi.