logo

trugen jacn

ÇİN’İN,UYGURLARA YÖNELİK SEYAHAT YASAĞINI HAFİFLETTİKLERİ İDDİASİ NE KADAR GERÇEK ?

UYGUR HABER VE ARAŞTIRMA MERKEZİ(UYHAM)

Çin yönetimi  son aylarda  işgalindeki Doğu Türkistan’da yaşayan Uygurlar başta diğer tüm Türk halklarına yönelik 2017’den beri   çok sıkı şekilde  uyguladığı  seyahat yasaklarını  az da olsa hafiflettiğini  iddia ediyor. Bunun nedeninin  ise, ÇKP işgal rejiminin bu ülkede yaşayan Türklere yönelik insanlık suçları ile etnik soykırım   uygulamalarının   yanında  seyahat özgürlüğü başta  olmak üzere bir çok temel insanı hakları  ihlallerine karşı batı dünyasında kendisine yönelik ağır tepkiler ve suçlamaları bir nebze olsun  hafifletmek amacı ile   uluslararası toplumu aldatmak için göstermelik olarak  uyguladığı  öne sürülüyor.  Bu konuda  İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) Çin işleri Uzmanı ve aynı zamanda Doğu Türkistanlı bir Uygur olan Koç Üniversitesi Uluslararası ilişkiler ve siyaset Bilimi Doktora öğrencisi Yalkun Uluyol’un Şark-ul Evsat(Orta Doğu) haber sitesi için kaleme aldığı ve İndependent Türkçe’nin Türkçeye aktararak yayınladığı  analizini  aşağıda bilgilerinize sunuyoruz. (UYHAM)

Mart 2017'de Hotan İli, Lop İlçesi'ndeki 4 numaralı gözaltı merkezinde tutuklular siyasi "yeniden eğitim" seanslarına katılıyor. Fotoğraf, Sincan Adalet Bakanlığı tarafından resmi WeChat hesabı üzerinden yayınlandı.

İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) Çin’in  işgalindeki Doğu Türkistan’da Uygurların seyahat yasağını hafiflettiği iddialarının kısmen  gerçek, ancak yurt dışına seyahat etmek veya Uygur Özerk Bölgesi’ndeki ailelerini ziyaret etmek isteyenlere yönelik  kısıtlama ve yasakların “Ciddi Şekilde” sürdürdüğünü bildirdi.

Pekin, Birleşmiş Milletler’in (BM) ‘insanlığa karşı suç’ teşkil edebileceğini söylediği bir girişimle kuzeybatı bölgesinde bir milyondan fazla Uygur ve diğer Müslümanları gözaltına almakla suçlanıyor. Çin ise suçlamaları şiddetle reddediyor ve politikalarının Sincan’ı radikalizmden arındırdığını ve bölgeye ekonomik kalkınma getirdiğini söylüyor. Araştırmacılar, aktivistler ve Uygur diasporası üyelerine göre Çinli yetkililer, 2010 yılının ortalarındaki baskılardan bu yana yurtdışındaki insanlarla bağlantılı Uygurları gözaltına aldı ve seyahat belgelerine el koydu.

 HRW’nin yayınladığı son  raporuna göre, Çinli yetkililer şimdi bazı Uygurlara pasaportlarını iade etmeye ve halkın seyahat başvurusunda bulunmasına izin vermeye başladı, ancak ‘ciddi kısıtlamalar’ın halen devam ettiği belirtildi.  HRW’nin Çin araştırmacısı Yalkun Uluyol’a göre bu gevşeme, ‘bazı Uygurların yıllarca haber alamadıktan sonra yurtdışındaki akrabalarıyla kısa süreliğine görüşmesine olanak sağladı’, ancak  bu kısıtlamalar halen  Uygurlar için bir aracı olarak kullanılıyor.

Rapora göre, Çin’de Müslüman bir azınlık olan Uygurların neden seyahat ettiklerini açıklamaları, belirli bir tarihe kadar geri dönmeleri ve Çin hükümetini yurtdışında eleştirmeyeceklerine dair taahhütte bulunmaları gerekiyor.

Rapora göre Uygurların aile üyeleriyle birlikte seyahat etmelerine nadiren izin veriliyor ve Çin’e döndüklerinde sıklıkla sorguya çekiliyorlar.

Yabancı pasaportlarla Çin’i ziyaret eden Uygurlar genellikle vize için uzun süre beklemek zorunda kalıyor, yetkililer tarafından sorgulanıyor. Onların ailesi veya akrabalarının evlerinde  kalmamaları (gecelemeyecekleri) yolunda belgeler imzalatılıyor ve bu şekilde engelleniyor. Bazıları HRW’nin Bölgedeki  bu  sözde iyileşmelerin tek taraflı bir resmini çizdiğini söylüyor. Zira  hazırlanan söz konusu rapor, Çin dışında yaşayan 23 Uygurla yapılan görüşmelere ve Çin’in resmi belgelerine dayanıyor.

Çin tipi Toplama Kamplarında (Gözaltı kamplarında)  tutulanlara karşı baskı, şiddet, Kadınlara  sistematik cinsel istismar, Köle/İşçi olarak zorla çalıştırma ve siyasi  ve psikolojik baskılar (endoktrinasyonlar) uygulandığı  öne sürülüyor. Ancak, Çin  yönetimi bu suçlamaları  tümden reddediyor ve ” Mesleki Eğitim Merkezleri” olduğunu iddia ettiği bu  toplama kamplarının ( tesislerin) gönüllü eğitim merkezleri olduğunu ve kursiyerler ‘mezun olduktan’ sonra  da bu kampların kapatıldığını  öne sürüyor.

ABD yönetimi başta uluslararası insan hakları Kurum ve Kuruluşları, Çin’in Uygurlara yönelik muamelesini  “İnsanlığa Karşı Suç ve soykırım” olarak nitelendiriyor.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği  ise 31 Ağustos 2022’de  yayınladığı Uygur İnsan Hakları Raporunda, şok edici bir  şekilde  Çin’in Uygur bölgesinde yaşayan Uygurlar başta diğer Müslüman Türk Halklarına yönelik  insan Hakları İhlallerinin ” insanlığa karşı  işlenmiş bir suç ” olma ihtimalinin  çok yüksek olabileceğini  bildirmişti. Bu raporun yayınlanmasından bugünü kadar geçen süreçte   de  Çin’in İnsan Hakları ile ilgili   “Sorunlu” uygulamalarının  halen yürürlükte olduğunu açıkladı.

Kaynak : https://www.indyturk.com/ Çin- Uygurlara -Yönelik- seyahatseyahat-yasagını-hafifletti-ancak-ciddi-k1tlamalar – sürüyor

 

Share
1561 Kez Görüntülendi.

Yeni Yorumlar Kapalı.