Uluslararası Çin Çalışmaları Gurubu(INCSS)Uzmanları David Tobin ve Nyrola Elima tarafından” Çin’in sınır Ötesi Baskıları Bağlamında Uygur Diasporası Örneği” başlıklı raporun ana başlıkları şöyle ;
- Çin, diaspora mensuplarına yönelik sınır ötesi baskılarını onların yaşadıkları ülkelerin hükümetlerini baskılayarak imzaladıkları karşılıklı anlaşmaları kullanarak sığınmacıların temel insanı haklarını engellemek veya kısıtlamak istiyor
- Uygurlar, Tibetliler ve diğer sığınmacıların Diasporadaki Aktivistleri ile onların kurdukları sivil toplum kuruluşlarına ve Önderlerine (STK’lar) giderek artan bir şekilde siber saldırılar gerçekleştiriyor.
- Çin işgal rejimi aleyhinde yürüttükleri çalışmalarında onların ülkelerinde yaşayan aile ve yakınları üzerinden şantaj ve tehditle baskılar kuruyor. Onları sürekli takip ederek sürekli taciz ediyor gözetliyor. İşbirlikçi ajanlarını kullanarak Diasporaya sızmak suretiyle yapacakları eylemeler hakkında önceden bilgi sahibi olarak yönetimler nezdinde onları şikayet ediyor.
- Uygurlar başta diğer diasporada yaşayan İnsan hakları Aktivistleri ile onların STK.ları hakkında düzmece suç dosyaları hazırlıyor. Bu düzmece raporları Hükümetlere diplomatik dokunulmazlık başta diğer yol ve yöntemleri kullanarak aleyhlerinde davalar açtırıyor.
Çin’in Sınır Ötesi Stratejisinde Doğu Türkistan’daki Etnik Politikası ile Yumuşak Güç Uygulamaları
INCSS.Uzmanları David Tobin ve Nyrola Elima tarafından “Çin’in sınır Ötesi Baskıları Bağlamında Uygur Diasporası Örneği” başlıklı raporun ana başlıkları şöyle ;
- Çin işgal rejimi, Onların ülkelerinde yaşayan aile ve yakınlarına yönelik sürekli şantajlar, baskılar, tehditler uyguluyor.
- Çin yönetimi Ülkelerindeki yakınlarına şantaj ve tehditle yurt dışındaki aile bireyleri ve akrabalarını Çin’e dönmeye teşvik etmesini talep ediyor.
- ÇKP’nin sınır ötesi baskı, gözetleme ve tehdit bağlamında hem ÇKP. gizli devlet ajanlarını hem de maddi olarak destek vererek beslediği ve kendisine bağladığı sıradan insanları casus/Ajan olarak kullanıyor.
- INCCS raporunda yer verdiği en çarpıcı ve dikkat çekici sızma/casusluk olayı ise Dünya Uygur Kongresi eski sözcüsü Dilşat Reşit’in Çin istihbaratı için casusluk yaptığı iddiasıyla 2025 yılında İsveç’te tutuklanması olayıdır.
- Dünya Uygur Kurultayı(DUK) bundan böyle kendisine karşı bu tür sızmalar ve casusluk olaylarını önlemek için karşı istihbarat teşkilatları ile Uygur örgütleri arasında işbirliğinin geliştirilmesini savunmuştur.
Çin’in Sınır Ötesi Baskılarının Artması Yönetimlerin Bu Konuda Yetersiz Kalmalarından kaynaklanıyor
INCSS. Uzmanları David Tobin ve Nyrola Elima tarafından hazırlanan “Çin’in sınır Ötesi Baskıları Bağlamında Uygur Diasporası Örneği” başlıklı raporun tavsiyeler ve teklifler bölümünde ana başlıkları şöyle ;
- ÇKP’nin diasporada yaşayan Uygur Aktivistler ile onların kurdukları STK.larını insan hakları ve yönetişim konusunda “kilit bilgi Kaynakları/düğümleri” olarak algılamaktadır.
- Çin işgal rejimi Diasporada yaşayan Sığınmacılar ile İnsan hakları aktivistlerini casusluk, sindirme ve dezenformasyon ve diğer çeşitli yol ve yöntemler kullanmak suretiyle özellikle etkisiz hale getirmeye çalışmaktadır.
- Çin işgal yönetiminin Diasporada yaşayan ÇKP İşgal rejimi karşıtlarına karşı bu sınır ötesi baskılarının artması, ülke yönetimlerinin Çin’in bu baskı ve çabalarına karşı gerekli tedbirler almaması ve ihmal edilmesinden kaynaklanmaktadır.
- Ülkelerin Çin’in bu sınır ötesi baskılarına karşı yeterli önlemler almaması onların kendilerini Çin’e karşı savunuculuk girişimlerini zayıflatabilir ve Pekin’in diasporayı manipüle etmesine imkan vermektedir.
- İNCCS olarak Çin rejim Karşıtı Muhaliflerin yaşadığı ülke yönetimlerini Çin’in sınır ötesi baskıları konusunda yeterli tedbirleri almaları hususunu önemli tavsiye bu uyarıda bulunmak istiyoruz.
- Ülkelerin daha ileri ve gelişmiş siber güvenlik protokollerine daha büyük kuruluşların ötesinde daha geniş topluluk katılımı çok önemli olduğu değerlendirilmektedir.
- Diasporada yaşayan Rejim karşıtı Sığınmacıların açıktan koruma süreçleri ve kişisel bilgilerinin tehlikeye girmiş olabileceği durumlarda bireylere zamanında uyarı yapılmasının daha sonuç alıcı olabileceği düşünülmektedir.
- Ayrıca hükümetleri, insan hakları savunucularının korunmasına öncelik verirken sızmaları bir ulusal güvenlik sorunu olarak görmeye çağırıyor.
- Çin’in ulus ötesi baskısı, uluslararası itibarına zarar verebilecek bilgi akışını sınırlamayı ve ÇHC içindeki ve dışındaki Uygurlar arasındaki bağları koparmayı amaçlıyor.
- Uygur diasporasının haklarını ve güvenliğini korumak için koordineli küresel çabalar gösterilmesi çağrısında bulunuyor.
