Çin Dışişleri Bakanlığı açıklaması, Washington’u nükleer testlerini yeniden başlatmak için bahaneler uydurmakla suçlayarak, “sorumsuz eylemlerini derhal durdurmasını” talep etti.
ABD Silah Kontrolü ve Uluslararası Güvenlikten Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Thomas Dinan, Cuma günü Cenevre’de düzenlenen BM Silahsızlanma Konferansı’nda “Çin’in yüzlerce tonluk patlayıcı gücü olan testler de dahil olmak üzere nükleer testler gerçekleştirdiğini” söyledi. Dinan, Çin ordusunun “sismik izleme etkinliğini sınırlayacak şekilde bu testleri gizlemeye çalıştığını” söyledi.
DeNanno’nun açıklamaları, Washington ile Moskova arasında geçen Perşembe günü Yeni START anlaşmasının süresinin dolmasının ardından, nükleer silahların yayılmasını sınırlamak için Rusya ve Çin ile üçlü görüşmeler yapılması çağrısında bulunan ABD planını sunarken geldi.
Rus hükümeti ise anlaşmanın sona ermesinden duyduğu üzüntüyü dile getirerek, Pekin’in gelecekteki olası müzakerelere katılmama kararını anladığını belirtti. Kremlin, Çin’in nükleer silahlarının Rusya veya ABD’nin silahlarının gücüyle eşleşmediğini söyledi.
Amerika Birleşik Devletleri, Çin’in bu görüşmelere katılmasını ve yeni nükleer silah azaltma anlaşmasına bağlı kalmasını talep ediyor, ancak Çin, nükleer silahlarının Amerika Birleşik Devletleri veya Rusya’nınkinden çok daha az olduğunu öne sürerek bunu reddediyor.
Önceki suçlamalar
Viyana’daki Uluslararası Örgütler Nezdinde ABD Misyonu Maslahatgüzarı ve Daimi Temsilci Vekili Howard Solomon, daha önce “ABD’nin diğer nükleer silahlı devletlerle eşit şartlarda nükleer test faaliyetlerine başlayacağını” belirtmişti.
Solomon, Amerika Birleşik Devletleri’nin daha önce Rusya ve Çin’in nükleer testleri durdurma taahhüdünde bulunmamalarından endişe duyduğunu belirtmişti.
Solomon, Kapsamlı Nükleer Test Yasağı Anlaşması kapsamında yasaklanan, fisil malzemenin sıkıştırılarak kendi kendini sürdüren bir nükleer zincir reaksiyonu başlatarak patlamaya neden olan, sözde “süperkritik nükleer test patlamaları”ndan bahsediyordu.
Buna karşılık, Kapsamlı Nükleer Test Yasağı Anlaşması Örgütü Genel Sekreteri Robert Floyd, Cuma günü yaptığı açıklamada, örgütünün izleme sisteminin , küresel nükleer yasağa uyumu izleyen sisteminin, ABD’nin Haziran 2020’de Çin’in gizli bir nükleer test gerçekleştirdiğini iddia ettiği sırada, nükleer silah testinin özelliklerine uyan herhangi bir olay tespit etmediğini belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump Ekim ayında, daha fazla açıklama yapmadan, ülkesinin Moskova ve Pekin ile “eşit şartlarda” nükleer silah testleri yapmaya başlayacağı konusunda uyarıda bulunmuştu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Rusya ile ABD arasında imzalanan önemli bir nükleer silah azaltma anlaşmasının yeni versiyonunu reddettikten sonra Cuma günü Trump’ın açıklamalarına katıldığını belirtti.
Twitter’da “Yeni START anlaşması artık amacına hizmet etmiyor” yazan Rubio, bunun yerine Çin’i de içeren bir anlaşma yapılması gerektiğini vurguladı. Dışişleri Bakanlığı’nın Substack sayfasında yayınladığı uzun bir yazıda, “yeni bir dönem yeni bir yaklaşım gerektirir” dedi.
